အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးအတြက္ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးဖိုရမ္ ယာယီဖြဲ႕စည္း | ဧရာ၀တီ

အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးအတြက္ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးဖိုရမ္ ယာယီဖြဲ႕စည္း

Hits:1
  | |

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေတာင္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ အခမဲ့ စာသင္ေက်ာင္း တခုမွ ေစတနာ့ဝန္ထမ္း ဆရာမေလးမ်ား (ဓာတ္ပံု – Steve Tickner)

အမိ်ဳးသမီးမ်ား အခြင့္အေရး အျပည့္အဝ ရရွိလာၿပီး ျမန္မာ့ လူ႔ေဘာင္ အဖြဲ႕အစည္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတြင္ တက္ႂကြစြာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ႏုိင္ရန္အတြက္ အမ်ိဳးသမီးဖိုရမ္တရပ္ကို ယာယီ ဖြဲ႕စည္းလိုက္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ အမ်ိဳးသမီးဖိုရမ္ (ယာယီအဖြဲ႕) အား တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္မ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၅ ဦး၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္ ၈ ဦး၊ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၆ ဦးတို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးၿပီး လက္ရွိကာလက အမ်ိဳးသမီး ေရးရာ ကိစၥရပ္ ျပႆနာေတြကို ေဖာ္ထုတ္ေပးဖို႔ပါ။ ေနာက္တခုက အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို Gender ခြဲျခားၿပီး က႑အသီးသီးမွာရွိတဲ့ မူဝါဒ ခ်မွတ္မႈေတြကို အႀကံျပဳေဆြးေႏြးမယ္၊ အမ်ိဳးသမီးအားလံုး ပါဝင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီး Forum ျဖစ္ေျမာက္လာၿပီး လမ္းခင္းေပးႏိုင္ဖို႔ကို ရည္မွန္းေနပါတယ္” ဟု အဆိုပါ အမ်ိဳးသမီး ဖိုရမ္မွ မေမစံပယ္ျဖဴက ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသမီး ဖိုရမ္အဖြဲ႕ႏွင့္ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ (UNDP) အပါအဝင္ NGO မ်ား၏ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီး ခ်စ္ၾကည္ေရး သံတမန္အျဖစ္ ေအာက္ျမန္မာျပည္ အတြက္ အဆိုေတာ္ ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ ခ်စ္သုေဝႏွင့္ အထက္ ျမန္မာျပည္အတြက္ ေရဗကၠာ၀င္း တို႔အား ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္လိုက္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုေတာ္ သရုပ္ေဆာင္ ခ်စ္သုေဝႏွင့္ အဆိုေတာ္ ေရဗကၠာဝင္း တို႔သည္ အမ်ိဳးသမီးအေရး ကိစၥႏွင့္ လူမႈေရး လုပ္ငန္း မ်ားတြင္ စိတ္ပါဝင္စားၿပီး ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးၾကသူမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးခ်စ္ၾကည္ေရး သံတမန္အျဖစ္ ခန္႔အပ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ယခုလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ ေရႊဂံုတုိင္ ေတာ္ဝင္ ႏွင္းဆီခန္းမ၌ ျပဳလုပ္သည့္ အမ်ိဳးသမီးဖိုရမ္၊ အမ်ိဳးသမီးတို႔အသံ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ၌ အမ်ိဳးသမီးဖိုရမ္ ျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီ အဖြဲ႕၀င္ မေရႊေရႊစိန္လတ္ (ဖန္တီးအိမ္) က ေျပာသည္။

“သံတမန္ေတြ အေနနဲ႔ Women Forum ရဲ႕ Issue ေတြအျပင္ မီဒီယာေတြနဲ႔လည္း အၿမဲလိုလိုေတြ႕ၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘယ္လို အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတယ္၊ ဘယ္လို အခြင့္အေရးကို တန္းတူမရဘူး ဆိုတာေတြကို အမ်ားျပည္သူေတြ သိေအာင္ ခ်ျပရမယ္၊ ေျပာေပးရမယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

အႏုပညာရွင္္မ်ားကို အမ်ိဳးသမီး ခ်စ္ၾကည္ေရး သံတမန္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမွာ ပညာရွင္မ်ား၏ တိုက္တြန္းေျပာဆိုျခင္းထက္ အႏုပညာရွင္မ်ား၏ ေျပာဆိုတိုက္တြန္ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္းျခင္း အေပၚ ျပည္သူမ်ားက ပိုမို လက္ခံေလ့ရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ တန္းတူအခြင့္အေရး မရေသးဘဲ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ား ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူ႔အခြင့္ေရး ဆုိင္ရာႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာရပ္မ်ားအား Women Forum အဖြဲ႕က ဝုိင္းဝန္း ေျဖရွင္းေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်ား၊ မ မခဲြျခားဘဲ တန္းတူ အခြင့္အေရး ရရန္ ထိုအဖြဲ႕မွ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ၌ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး တန္းတူအခြင့္အေရးကို ျပဌာန္းထားေသာ္လည္း လိုက္နာ က်င့္သံုးမႈ အားနည္းခ်ိဳ႕ယြင္းေနဆဲ ျဖစ္၍ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အလမ္းမ်ား နည္းပါးေနေသးေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အလမ္းအား ေဖာ္ေဆာင္ေပးမည့္ ဥပေဒ မရွိေသးေၾကာင္း၊ အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၅၂ ၌ေဖာ္ျပထားသည့္ အမ်ိဳးသား မ်ားႏွင့္သာ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ရာထူးမ်ား ဆိုသည့္ အခ်က္သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အတြက္ အခြင့္အလမ္းရရွိမႈ မညီမွ်ေစေရး ကိုသာ ဦးတည္ေနေၾကာင္း UNDP မွ မစႏၵာသန္႔က ေျပာသည္။

အထက္ပါ အျဖစ္အပ်က္မ်ားသည္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ေရးထိုးခဲ့သည့္ စီေဒါ ေခၚ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္အား ယခုထက္ပို၍ အေကာင္အထည္ ေဖာ္သင့္သည္ကို  ရည္ညႊန္းေနေၾကာင္း Care မွ မနန္းျဖဴျဖဴလင္းက ဆိုသည္။

အဆိုပါ စီေဒါ သေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္တြင္ ႏိုင္ငံေရးရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါဝင္ ရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း လတ္ရွိကာလတြင္မူ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ၂ ခုေပါင္းတြင္မွ ၄. ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိေနေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စီေဒါႏွင့္ မကိုက္ညီေသာ အဂၤလိပ္ အစိုးရလက္ထက္ကတည္းက ျပဌာန္းထားသည့္ ဥပေဒမ်ားအား ယေန႔အထိ က်င့္သံုးေနၿပီး ေခတ္စနစ္ႏွင့္ မေလ်ာ္ညီသည့္ ဥပေဒမ်ားလည္း ရွိေနေၾကာင္း UNDP မွ မစႏၵာသန္႔က ဆိုသည္။

“က်မတို႔ အဲဒီ မမွ်တတာေတြ၊ မသင့္ေလ်ာ္ေတာ့ တာေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြကို တိုက္ရိုက္ ေသာ္လည္းေကာင္း သြယ္ဝိုက္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ နည္းဥပေဒေတြကို ေျပာင္းလဲ ျပင္ဆင္သင့္တယ္ ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးတင္ျပထား ပါတယ္” ဟု ၎က ဆက္လက္ ေျပာသည္။

ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး က႑မ်ားအျပင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရသည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈအခန္းက႑တြင္ ပါ၀င္ ႏႈန္းသည္လည္း အလြန္နည္းပါး ေနေသးေၾကာင္း၊ တိုင္းေဒသႀကီး အဆင့္၊ ျပည္နယ္အဆင့္၊ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး စသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဌာနကဲ့သို႔ ထိပ္ပိုင္းေနရာ မ်ား၌လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ား လံုးဝ မပါဝင္ေၾကာင္း၊ ဤအခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးၾကရာတြင္ ဥပေဒ ျပဌာန္းခ်က္၌ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပါဝင္ႏိုင္မႈကို ကန္႔သတ္မႈမ်ား ရွိေနၿပီး ဥပေဒပိုင္းအရ အလြန္ အားနည္းေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း မေရႊေရႊစိန္လတ္က ရွင္းျပသည္။

“အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္က မိန္းမဆိုတာ ေခါင္းေဆာင္ေနရာမွာ ေနရတာမဟုတ္ဘူး၊ ဒီေနရာေတြဟာ ကိုယ့္အတြက္ မဟုတ္ဘူး၊ ေယာက္်ားသားေတြကိုပဲ ပံ့ပိုးေပးရမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ေတြ၊ မိမိပတ္ဝန္းက်င္ ကလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြဆို ေခါင္းေဆာင္ေနရာ မေပးခ်င္တဲ့၊ အားမေပးတဲ့ စိတ္ေတြေၾကာင့္ က်မတို႔ဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ အေတြ႕အႀကံဳမရဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အရည္အခ်င္း မရွိဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ ယံုၾကည္မႈနည္းတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ဝင္ေနရာမယူဘူး ဒီလိုေတြနဲ႔ပဲ သံသရာ လည္ေနၾက ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား “မွီခို” ဆိုသည့္ အသံုးအႏႈန္းမသံုးဘဲ မိခင္ (သို႔) အိမ္ေထာင္ရွင္မ ဟုသာ သံုးစြဲေပးမည္ဆိုပါက ပိုမိုေကာင္းမြန္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ တခ်ိဳ႕ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ သမီး မိန္းကေလးမ်ားကို အေမြ မေပးၾကေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ သားသမီး ေမြးဖြားမႈႏႈန္းကို အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ဆံုးျဖတ္ပို္င္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ အနာဂတ္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္ မိသားစု အေရးကိစၥမ်ားတြင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်သည့္ ေနရာေတြမွာ ပါဝင္ခြင့္ ရသင့္ေၾကာင္း Care မွ မနန္းျဖဴျဖဴလင္းက ဆုိသည္။

အေမရိကန္ သမၼတ အိုဘားမားကလည္း ယမန္ေန႔က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေနအိမ္ၿခံဝန္းအတြင္း ၎ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုၿပီး ေနာက္ ပရိသတ္မ်ားကို မိန္႔ခြန္း ေျပာရာတြင္ ေနရာတုိင္း၌ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး တန္းတူညီမွ်မႈရွိႏိုင္ရမည္ဟု ဆိုသြားခဲ့သည္။


2 Responses

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

  1. ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ဘာသာေရးနဲ႔ယဥ္ေက်းမွဳအတြက္အဆိုး၀ါးဆုံးလုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္ေနတဲ့

    ျပည္႔တန္ဆာလုပ္ငန္းကိုေရာဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ထိန္းသိမ္းေပးၾကမွာလဲ?

  2. ဒီအစိအစဥ္ကအရမ္းေကာင္းပါတယ္။ရပ္ကြက္ထဲမွာ ကားေပၚမွာအမ်ိဳးသမီးေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာေတြက ၿမင္လို႔ ၾကားလို႔မေကာင္းတာ ေတြအမ်ားၾကီးပါ။