လူထု အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ လယ္ယာေျမေတြ ေပၚမွာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒီဥပေဒကို အခုလို စိုက္ပ်ဳိးကာလ ေရာက္ေနခ်ိန္မွာ ခ်က္ခ်င္း ႐ုတ္သိမ္းေပးရမယ္ေလ။ က်ဳပ္တို႔က ဘာေလွ်ာ္ေၾကးမွ ယူထားတာ မဟုတ္ဘူး
ဟက္ကာေတြက အေကာင့္ကို ဟက္ၿပီးေနာက္ ဦးေနမ်ိဳးဇင္ရဲ႕ ေဖ့စ္ဘုတ္ စာမ်က္ႏွာမွာ ဦးေနမ်ိဳးဇင္နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေတြကို သိကၡာက်ေစမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြ တင္ခဲ့ပါတယ္။
မီးစတင္ ေလာင္ကၽြမ္းခဲ့သည့္ေနရာ သည္ ေဒသခံေက်းရြာ မ်ားထံမွ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဦးေဌးျမင့္ ပိုင္ဆိုင္ေသာ ယုဇန ကုမၸဏီက ပီေလာပီနံမ်ား စိုက္ရန္ သိမ္းယူထားသည့္ ေနရာမ်ားျဖစ္ၿပီး သိမ္းဆည္းေျမမ်ား ျပန္လည္ရရွိရန္ ေတာင္းဆိုသည့္အထဲတြင္ ဧက ၄၀၀ ေက်ာ္ အသိမ္းခံထားရသည့္ ဝါရာဇြပ္ရြာလည္း ပါဝင္သည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ပေလာင္ေဒသ အတြင္း လႈပ္ရွားေနသည့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားကို ထိုးစစ္ဆင္ရာတြင္ အစိုးရ စစ္တပ္က ေဒသခံ ပေလာင္ လူမ်ဳိးမ်ားအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း ပေလာင္အဖြဲ႔မ်ားက ထုတ္ျပန္ လိုက္သည္။
ရန္ကုန္တိုင္းႏွင့္ မႏၲေလးတိုင္းအတြင္းရွိ စက္႐ုံ၊ အလုပ္႐ုံေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ထံ ၎တို႔၏ နစ္နာမႈမ်ား၊ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အႀကံျပဳႏိုင္ရန္ အတြက္ ေမးခြန္းစာရြက္မ်ား ေပးပို႔ ေတာင္းခံေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးခိုင္ေမာင္ရည္က ေျပာသည္။
“လနဲ႔ခ်ီၿပီး ေဒသခံေတြနဲ႔ လိုက္ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးမႈေတြလုပ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ စိုးရိမ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခုလို ထုတ္ျပန္ လိုက္တာ၊ ဒီေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မေပးရင္ေတာ့ ဒီစီမံကိန္းေတြကို ဆိုင္းငံ့ဖို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဆက္ၿပီး ေတာင္းဆိုမႈေတြ လုပ္ရပါလိမ့္မယ္”
ဒီမိုကေရစီ ကရင္အက်ဳိးျပဳ တပ္မေတာ္ (DKBA)ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ (BGF) တို႔အၾကား ျဖစ္ပြားေနသည့္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ယေန႔ မြန္းတည့္ခ်ိန္မွ စ၍ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း DKBA ဘက္က ေျပာဆို လိုက္သည္။
တေန႔မွာ SSA ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ ျဖစ္ဖို႔ မေျပာနဲ႔ သာမန္ စစ္သားတေယာက္ ျဖစ္ဖို႔ေတာင္ စိတ္ကူး မယဥ္ခဲ့ဖူးဘူးလို႔ ဒု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ယြက္စစ္က ေျပာပါတယ္။
ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားစဥ္အတြင္း ရဲအရာရွိထံမွ ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ေသာ ေျခာက္လံုးျပဴး ေသနတ္တလက္လည္း ျပန္လည္ရရွိ သကဲ့သို႔ ဒဏ္ရာရရွိသူ ရဲဝန္ထမ္းမွာလည္း သက္သာ ေကာင္းမြန္လာၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ေမာ္လၿမိဳင္ခ႐ိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔မႉး႐ုံးက ဧရာဝတီသို႔ ေျပာဆိုသည္။
သူတို႔က ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ျပန္ထားၿပီး အဲဒီပုဒ္မနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ မူရင္း ယာပိုင္ရွင္ေတြကို လုပ္ခ်င္သလို လုပ္တယ္၊ ကုမၸဏီကလူေတြက် လုပ္ခ်င္သလိုလုပ္၊ သြားခ်င္သလို သြားလို႔ရတယ္။ ဒီပုဒ္မ တလဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ေျမေတြ ဘယ္ေလာက္ ဆံုးရႈံးမလဲ စဥ္းစားၾကည့္ေလ။
ကိုယ္အဂၤါ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း သင္တန္းမ်ားကို အစိုးရက ျပဳလုပ္ေပးေနေသာ္လည္း လက္ေတြ႔ လုပ္ငန္းခြင္ အတြက္ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးမႈ လိုအပ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ မသန္စြမ္းသူမ်ား ေရွ႕ေဆာင္အဖဲြ႔က ေျပာဆိုလိုက္သည္။
“အခုဟာက စီမံကိန္းျဖစ္ေျမာက္ေရး အတြက္ ျဖစ္ႏိုင္မျဖစ္ႏိုင္ ႀကိဳတင္ေလ့လာႏိုင္ဖို႔ ဒီကုမၸဏီေတြနဲ႔ သေဘာတူညီမႈ လုပ္တဲ့ အဆင့္ပဲ ရွိပါေသးတယ္၊ သူတို႔အေနနဲ႔ စာခ်ဳပ္အရေတာ့ တႏွစ္ ေလ့လာခြင့္ ရွိမွာေပါ့၊ ၿပီးမွ စီမံကိန္း တည္ေဆာက္ဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ ဆိုရင္ ဆက္လုပ္မွာေပါ့”
ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ ေျမာက္ပိုင္း (SSA-N) နဲ႔ အစိုးရစစ္တပ္တို႔အၾကား တန္႔ယန္းၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ အခုရက္ပိုင္း တိုက္ပြဲေတြ ဆက္ တိုက္ျဖစ္ေနၿပီး ေဒသခံေတြ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ တိမ္းေရွာင္ေနရေၾကာင္း သတင္းရသည္။
“သႀကၤန္နဲ႔ မဆိုင္တဲ့ဟာေတြ ထည့္မေရးထားဘူးေပါ့။ သႀကၤန္မွာလည္လို႔ သြားရင္းလာရင္းနဲ႔ ျဖစ္တဲ့ဟာေတြကိုပဲ ထည့္ထားတာပါ” ဟု ဒုတိယ ရဲမႉးႀကီး မင္းေအာင္က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
သႀကၤန္မွာ အရက္ေသစာ ေသာက္စားတာ၊ မူးယစ္ရမ္းကာတာေတြ၊ ဒါေတြကို ဆင္ျခင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ရာသီဥတုကလည္း အေတာ္ပူျပင္းေနတယ္၊ သ႐ုပ္ပ်က္ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ အရက္ေသစာ ေသာက္စားတာ၊ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲတာ၊ ဒါေတြကို ဆင္ျခင္ၾကဖို႔ ဒါေတြကိုပဲ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႐ိုဟင္ဂ်ာကိစၥမွာေရာ၊ ျမန္မာမြတ္စလင္ ကိစၥမွာေရာ ႏႈတ္ဆိတ္ေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ မီးရႈိ႕လိုက္တာပါ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းပုံ ပါသြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ေတာ့ စိတ္မေကာင္းပါဘူး။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိအသံုးျပဳေနေသာ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရးကတ္ျပားမ်ားကို စမတ္ကတ္ အျဖစ္ေျပာင္းလဲ ႏိုင္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီမ်ားက လာေရာက္ စမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဦးစီးဌာန (လဝက) ထံမွ သိရသည္။
“သူတို႔ကေတာ့ Project ေတြတင္ခိုင္းတယ္ဗ်ာ၊ ႀကီးရင္ႀကီးတဲ့အလိုက္၊ ငယ္ရင္ငယ္တဲ့အလိုက္ သူတို႔ စိစစ္ဦးမွာေပါ့၊ ကူညီမယ္ လို႔ေတာ့ အတိအက် မေျပာဘူး၊ ျဖစ္ႏိုင္မယ္လို႔ေတာ့ ေျပာတယ္၊ ကူညီႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ အေၾကာင္းၾကားမွာေပါ့၊အခုထက္ထိ ေတာ့ ဘာမွ အေၾကာင္းၾကားလာတာ မရွိေသးဘူး”
“ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမီတက္၏ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္း ေပးအပ္ျခင္းမ်ား၊ လံုးဝ ျပဳလုပ္မည္ မဟုတ္ပါ” စာတန္း ဆိုင္းဘုတ္မ်ား စိုက္ထူ၍ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပြဲမ်ား ဆက္တိုက္ ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။
တကယ္တမ္း အဓိက တရားခံေခၚမွာေပါ့ဗ်ာ၊ ေနာက္ကြယ္က ႀကိဳးကိုင္ေနတဲ့ လူေတြကို ေဖာ္ထုတ္ဆဲပဲ ရွိပါေသးတယ္၊ လက္ရွိမွာ သူတို႔က လာအၾကမ္းဖက္မယ္၊ မီးရိႈ႕မယ္၊ ဖ်က္ဆီးမယ္၊ ဒါမ်ဳိးလူေတြေလာက္ပဲ လက္ရွိမွာ ဖမ္းမိပါေသးတယ္။
သႀကၤန္ပြဲက အားလံုးရဲ႕ပြဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျဖစ္ႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိဘူးလို႔ပဲ ယူဆပါတယ္။ သႀကၤန္ကာလ အတြက္ေတာ့ လံုၿခံဳေရးကို ႏွစ္စဥ္ လုပ္ေနၾကအတိုင္းေတာ့ စီမံထားပါတယ္။ တိုင္းေဒသႀကီးေတြ၊ ျပည္နယ္ေတြအလိုက္ သႀကၤန္တြင္း လံုၿခံဳေရး စီမံခ်က္ဆိုတာ ရွိပါတယ္။
ဘုရားသမိုင္းရွင္းတဲ့ အခါမွာ ရွင္းျပသူက သတ္သတ္၊ ကင္းေစာင့္သူက သတ္သတ္ သူတို႔ခြဲထားပါတယ္။ ကင္းေစာင့္သူက “ဟိုမွာလာၿပီ” ဆိုတဲ့ အသံၾကားတာနဲ႔ သူတို႔အုပ္စုလိုက္ မ်က္ကြယ္ရာကို ေျပးပုန္းၾကပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြ ေနရာခ်ထားေရး၊ စားဝတ္ေနေရး ကိစၥရပ္ေတြကို ၿမိဳ႕ခံ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ညွိႏႈိင္း လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အျပင္ မိတၳီလာ၊ မႏၱေလး၊ ေပ်ာ္ဘြယ္၊ ျပင္ဦးလြင္၊ ေရနံေခ်ာင္းတို႔က NLD ပါတီ ဝင္ေတြကလည္း လာေရာက္ ပူးေပါင္းကူညီတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္(KIA) ႏွင့္ အစိုးရ စစ္တပ္တို႔ အၾကား ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း KIA တပ္မဟာ ၄ ထိန္းခ်ဳပ္ နယ္ေျမ၌ ယေန႔မနက္ပိုင္းတြင္ ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေၾကာင္း သတင္းရသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္မိုးေကာင္းၿမိဳ႕နယ္အနီးက ေရႊေမွာ္မ်ားတြင္ တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္၍ ေရႊတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ေနသည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား ၆၀ ေက်ာ္ကို ေဒသခံ အစိုးရ စစ္တပ္က ဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း ေဒသတြင္း အစိုးရအဖြဲ႔မ်ား ကေျပာသည္။
မဟာေဗာဓိပင္ ေရႊပလႅင္ေတာ္၊ အနိမိသ ေစတီေတာ္၊ ရတနာ စႀကၤေတာ္၊ ရတနာဃရ ေရႊအိမ္၊ အဇပါလေညာင္ပင္၊ မုဥၥလိႏၵာေရကန္ႏွင့္ ရာဇာယတန လင္းလြန္းပင္တို႔ကိုလည္း အႏိၵယႏိုင္ငံ ဗုဒၶဂယာ အတိုင္းပင္ တည္ထားေၾကာင္း ဦးကံခၽြန္က ေျပာသည္။
တခ်ဳိ႕က လုပ္ငန္းခြင္ ဝင္ကုန္ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕က က်ေနာ္တို႔ အမ်ဳိးသား ေကာလိပ္ ဖြင့္တဲ့အထိ ေစာင့္ေနၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔လည္း ႏိုင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳ ခံရေအာင္ေတာ့ ႀကိဳးစားရမွာေပါ့
“ဒီေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို က်ေနာ္တို႔က အစည္းအေဝးျပန္လုပ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ျမန္မာအစိုးရ ဌာနဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး အသင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို က်ေနာ္တို႔ တင္ျပမွာျဖစ္တယ္”
“သူတို႔ကို ေပါင္းရွင္း လုပ္အားေပး ခိုင္းေနရာကေန ထြက္ေျပးသြား တာလို႔ေျပာတာပဲ၊ ၃ ေယာက္ေတာ့ျပန္မိတယ္၊ က်န္တဲ့ လူေတြက ေတာ့ရွာလို႔မရဘူး၊ က်ေနာ္တို႔လည္း ဝိုင္းလိုက္ေပးေသးတယ္၊ မုိးခ်ဳပ္သြားတာနဲ႔ ရွာလို႔မေတြ႔ေတာ့ ျပန္လာတာ”
စစ္ေဆးဆဲ အခ်ိန္မွာပဲ ရွိေသးတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘာမွ ေျပာလို႔မရေသးပါဘူး။ စစ္ေဆးခ်က္ေတြအၿပီး ဗုဒၶဟူးေန႔က်ရင္ေတာ့ အမိန္႔ခ်မွာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ဌာနကလည္း ဝန္ထမ္း စည္းမ်ဥ္းအရ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ