အစုိးရမွာ ေဒၚလာ ေတာ္ေတာ္ရွိေနတယ္။ ေဒၚလာ မ်ားမ်ား၀င္ေနတာ အစုိးရ၊ ေဒၚလာမ်ားမ်ားလိုခ်င္ေနတာ ပုဂၢလိက က႑။ ေဒၚလာစီးဆင္းမႈ မညီမွ်မႈျဖစ္ေနတယ္
ဆားကုန္သည္မ်ားက ေစ်းကစားကာ တျဖည္းျဖည္း ေစ်းႏွိမ္ ၀ယ္ယူသည့္ အတြက္ ယခုလို အရႈံးေပၚၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဆားေတာင္သူမ်ားက တညီ တညြတ္တည္း ေျပာဆုိၾကသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ႏိုင္ငံတကာမွ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံရာတြင္ သဘာ၀ သယံဇာတ ထုတ္ယူသံုးစြဲမည့္လုပ္ငန္းမ်ားကို ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာ ႏွစ္မွ စတင္ကာ လုပ္ငန္း လိုင္စင္ေပးမႈ အေပၚ တင္းၾကပ္လ်က္ ရွိသည္။
ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ အတြင္း ပထမဆံုး အေနျဖင့္ ဂ်ပန္ကုမၸဏီ မစ္ဆူရီႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ တန္းျမင့္ဆန္ တန္ခ်ိန္ ၅၀၀၀ ခန္႔ကို ယခု ဘ႑ာႏွစ္၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္မွ စတင္ကာ တင္ပို႔ေဆာင္ရြက္သြားရန္ စီစဥ္ထားသည္။
လက္ရွိ ဖြင့္လွစ္ခြင့္ျပဳေနေသာ ကားစင္တာမ်ားမွာ တပတ္ရစ္ကား အေရာင္းျပခန္းမ်ား သာ ျဖစ္ျပီး ယခုဖြင့္လွစ္မည့္ ကားအေရာင္းျပခန္း မ်ားမွာ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေရာင္းခ်ေနၾက သလို သက္ဆိုင္ရာ ကား ထုတ္လုပ္ေရး ကုမၸဏီမွ ထုတ္ေသာ ကားမ်ားကိုသာ ေရာင္းခ်မည္ျဖစ္သည္
အင္ဒိုနီးရွားႏို္င္ငံသမၼတ အလည္အပတ္ ေရာက္လာခဲ့ျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အင္ဒိုနီးရွား၏ လာေရာက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းတေထာင္ အထိ ျမွင့္တင္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ျဖစ္သည္။
အဓိက႐ုဏ္းမ်ားႏွင့္ မီးေလာင္မႈ မႈခင္းမ်ားသည္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ အၾကံေပးအဖြဲ႕၏ စာတမ္းက သံုးသပ္ေျပာဆို လိုက္သည္။
ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားမွာ ၀ိုင္အရက္ လုပ္ငန္း၊ ရြက္ဖ်င္တဲထိုး ခရီးသြားလုပ္ငန္း၊ ေတာတြင္း ခရီးသြားလုပ္ငန္း၊ မိုးပ်ံပူေဖာင္းစီး ခရီးသြားလုပ္ငန္း စသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ထူးထူးျခားျခား စြန္႔စား လုပ္ေဆာင္လာၾကသည္။
ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ရန္ ျပည္သူလူထု ကလည္း ပါသင့္သကဲ့သို႔၊ လိုအပ္မည္ဆိုပါက ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းသြားႏုိင္ရန္ အထိပါ ေဆာင္ရြက္သြားမည္
႐ုိး႐ုိးသားသား အပ္တာလား၊ ျဖန္႔ခ်ိတာလားဆုိတာ ကြဲျပားဖုိ႔လုိတယ္။ က်ေနာ့္ အေတြ႔အႀကဳံအရ ျဖန္႔တဲလူက ဘယ္ေတာ့မွ ဘဏ္မအပ္ဘူး။ ေစ်းကြက္ထဲမွာပဲ လည္ပတ္ေအာင္ သုံးတယ္။ အဲဒီေတာ့ ႐ုိး႐ုိးသားသား အပ္တဲ့လူကုိေတာ့ ဥပေဒဆုိင္ရာ ျခြင္းခ်က္ရွိဖုိ႔လုိတယ္
“ေရးဆြဲေနတဲ့ မူက ဧၿပီ (သို႔) ေမေလာက္မွာ ထြက္လာႏိုင္မယ္။ ဒီလိုထြက္လာ ၿပီးရင္ေတာ့ စတင္ လက္ခံသြားမွာပါ။ အဲဒီမူကို ေရးဆြဲေနတုန္းမွာ လုပ္ခ်င္တဲ့သူေတြ ဘဏ္ခ်င္းခ်င္း တိုင္ပင္ထားလို႔ ရပါၿပီ”
ထားဝယ္တြင္ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း ေဆာက္လိုသည့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ စိတ္ကူးမွာ ပ်က္ျပယ္မည့္ အေျခအေနႏွင့္ ေတြ႕ႀကဳံေနရသည္။ ဂ်ပန္လူမ်ိဳး ရင္းႏွီး ျမႈပ္ႏွံသူမ်ားက စိတ္၀င္စားမႈ နည္းပါးျခင္း၊ ျမန္မာႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမ်ားက ရင္းႏွီး ျမႈပ္ႏံွမႈမ်ားသာ ပိုမိုျပဳလုပ္လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရံပံုေငြအဖြဲ႕ IMF(International Monetary Fund) ၏ အၾကံေပးခ်က္ အရ ဘဏ္ေခ်းေငြ အတိုးႏႈန္းမ်ားကို ေလ်ာ့ခ်သြားရန္ ဗဟိုဘဏ္ႏွင့္ ပုဂၢလိကဘဏ္မ်ား ညိႏိႈင္း ေဆြးေႏြးလ်က္ ရွိေသာ္လည္း ယခုထိ မဆုံးျဖတ္ႏိုင္ ျဖစ္ေနရသည္။
တာေလ ေဒသခံတဦးက “ေသာင္တူးတယ္ ဆုိၿပီး ေခ်ာင္းၾကမ္းျပင္က ဆယ္ယူထားတဲ့ သဲေတြကုိ ေသာင္တူး သေဘၤာေပၚမွာ တင္ေမွ်ာတုိက္ စနစ္နဲ႔ ေရႊထုတ္ယူေနတာ ေတြ႔ရတယ္” ဟု ဆုိသည္။
လစာတုိးမည့္ သတင္းထြက္ေပၚ ၿပီးေနာက္ ေရႊႏွင့္ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္းမ်ား အတက္အက် မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေနၿပီး အဓိကအားျဖင့္ ေစ်းကစားမႈေၾကာင့္ မတည္ၿငိမ္ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သုံးသပ္ၾကသည္
ထုိင္း Thai Beverage ႏွင့္ ဒိန္းမတ္ Carlsberg ဘီယာ ကုမၸဏီတို႔သည္ ျမန္မာ့ေစ်းကြက္တြင္ အဓိက ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည့္ ၿပဳိင္ဘက္မ်ားျဖစ္ၿပီး ဘန္ေကာက္ အေျခစိုက္ Singa Corporation ကလည္း ျမန္မာဘီယာ ေစ်းကြက္သုိ႔ ထုိးေဖာက္ရန္ ျပင္ဆင္လ်က္ ရွိေနသည္။
လယ္သမားေတြအတြက္ပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေတာင္းဆိုတာက်ေတာ့ အစိုးရဘက္က လုပ္ေပးမွရမယ္။ ပုဂၢလိက အေနနဲ႔ကေတာ့ လိုခ်င္တာကို ေဆြးေႏြးထားတာေပါ့။ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္နဲ႔ အရင္ ပူးေပါင္းၾကည့္မွာပါ
အေရးႀကီးတာက ဘယ္သူေတြ ဘယ္ေလာက္ တိုးလဲဆိုတာ အေရးႀကီးတယ္။ အထက္ပိုင္း တိုးၿပီး ေအာက္ပိုင္းက ဒီအတိုင္းျဖစ္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွမထူးဘူး။ တိုးတဲ့ ပမာဏထက္ ၀န္ထမ္းရဲ႕အနိမ္႔ဆံုး လစာ ဘယ္ေလာက္ ရွိလဲဆိုတာ ပိုအေရးႀကီးတယ္
ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ႏိုင္ငံျခားေငြျဖင့္ ဘဏ္အပ္ေငြ လက္ခံခြင့္ေပးထားျပီး ၎ေငြေၾကးကို ယခင္က အေမရိကန္ေဒၚလာ တစ္က်ပ္မွ အမ်ားဆံုး တစ္ေသာင္းထိ တပတ္လွ်င္ႏွစ္ၾကိမ္သာ ထုတ္ယူခြင့္ျပဳထားရာမွ ယခုအခါ အစိုးရ ရံုးပိတ္ရက္မွအပ ေန႔စဥ္ထုတ္ခြင့္ ျပဳလိုက္သည္။
ထိုင္းဘတ္ေငြႏွင့္ တရုတ္ယြမ္ေငြတို႔ကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗဟိုဘဏ္မွ တရား၀င္လဲလွယ္ခြင့္ေပးရန္ ယခုႏွစ္ ဧျပီလ မတိုင္မွီတြင္ ခြင့္ျပဳေပးႏိုင္ရန္ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ျပင္ဆင္ရန္ စီစဥ္ေနသည့္ ကုမၸဏီဥပေဒမွာ ၁၉၁၄ ခုႏွစ္က ေရးဆြဲခဲ့သည့္ ဥပေဒျဖစ္ၿပီး လက္ခံ က်င့္သံုးလာမႈမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ နီးပါးရွိၿပီ ျဖစ္သည္
ေမာ့ေတာင္ ကုန္သြယ္ေရး စခန္းၿပီးလ်င္ ၿမိတ္ခ႐ိုင္ အတြင္းမွ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ၅ နာရီအတြင္း အေရာက္ပို႔ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ခရီးစရိတ္ ကုန္က်မႈပါ သက္သာသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ဝင္ေငြ မည္မွ်တြင္ အခြန္ရာခိုင္ႏႈန္း မည္မွ် ေကာက္ခံမည္ကုိ အေသးစိတ္ မရွင္းလင္း ထားေသာေၾကာင့္ အေျပာင္း အလဲတြင္ ႐ုန္းကန္ေနရေသာ ကာယ ဉာဏ လုပ္သားမ်ား အတြက္ ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုး ပိုမို ပိမည္ကို စိုးရိမ္ရသည္။
“MAPCO နဲ႔ ဂ်ပန္ က Mitsui ေကာ္ပိုေရးရွင္း ပူးေပါင္းလုပ္မွာပါ၊ အခုဆိုရင္ ျမန္မာ့ဆန္ ကို တခါမွမဝယ္ဘူးေသးတဲ့ ႏိုင္ငံ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဝယ္ယူဖို႔ စိတ္ဝင္တစား ကမ္းလွမ္းလာၾကတယ္”
ဖို႔ဒ္ကုမၸဏီ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ နီးလ္ မကၠာသီက “ဖုိ႔ဒ္ ကုမၸဏီ ျမန္မာျပည္ကုိ ၀င္ဖုိ႔ အရွိန္ယူေနပါၿပီ” ဟု AP သတင္းဌာနသို႔ ေျပာဆို ထားသည္။ ျပည္တြင္းတြင္ ေရာင္းခ်ေပးမည့္ သူလည္း ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာဆိုေသာ္လည္း အေသးစိတ္ကိုမႈ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္း မရွိေသးေပ။
"အခ်ိန္ အေတာ္ၾကီး ၾကာေအာင္ ျပင္ဆင္လုပ္ကိုင္ရမွာ၊ ပံုစံတက် အလုပ္ျဖစ္ဖို႕ကို မ်ိဳးဆက္ ႏွစ္ဆက္ သုံးဆက္ေလာက္ သြားရဦးမယ္" ဟု ျမန္မာစီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ပက္သတ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံတမာန္ အၾကီးအကဲျဖစ္ဖူးသူ မစၥ ပရစ္ဆီလာ ကလပ္က ေျပာဆိုသည္။
အေမရိကန္ ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္းႏွင့္ ျမန္မာ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္တုိ႔ အၾကား စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာ လက္မွတ္ေရးထုိး လုိက္ၾကသည္။
FDI ႏွင့္ အေမရိကန္ အစုိးရ၏ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေသာ ေငြေၾကးမူ၀ါဒမ်ားက ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးကို ျခိမ္းေျခာက္ ေနေသာေၾကာင့္ အစုိးရက ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္းသိမ္းလ်က္ ရွိသည္။
လက္ေတြ႔တြင္ မည္သည့္ ႏိုင္ငံကမွ် လုပ္ငန္း မတိုးခ်ဲ႕ေသးဘဲ အေပၚယံ ေျပာဆိုမႈမ်ားသာ ျဖစ္ေနသည္။ အိမ္နီးနားခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ား၏ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ားက “ျမန္မာႏုိင္ငံကို က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ပံ့ပါမည္” ဟူေသာ စကားလုံးထက္ ပို၍ ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိ။
ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ ကူညီေပးလိုက္တဲ့ ေငြေၾကးအေပၚ သိသာတဲ့ တာဝန္ယူမႈရွိရဲ႕လား၊ စီမံကိန္းေတြ အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရဲ႕လား ဆိုတာကို ေစာင့္ၾကည့္မွာပါ