ဧရာ၀တီ | Archive | သတင္း | 64

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ယခုႏွစ္ကုန္ပုိင္းမွစ၍ ရွိေတာ့မည္ မဟုတ္ေၾကာင္းႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ား အျမန္ဆံုး အဆံုးသတ္ေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း လန္ဒန္ေရာက္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ကတိေပး ေျပာၾကားလုိက္သည္။

ဖုန္းကိုင္လိုက္တဲ့ ရဲေတြကို မင္းညီမေပးမလား၊ မင္းအမေပးမလား၊ မင္းအေဒၚေပးမလား၊ အဲလိုေတြ ေႏွာင့္ယွက္တာ။ က်ေနာ္တို႔က ဖုန္းျပန္ခ်လိုက္လို႔ရွိရင္ ခဏေန ျပန္ေခၚလိုက္နဲ႔ အဲလိုမ်ဳိးေတြေႏွာက္ယွက္တာ။

နစက ႒ာနခ်ဳပ္ ဖ်က္သိမ္းျခင္းကို သမၼတ႐ံုးက ႐ွင္းရွင္းလင္းလင္း ေၾကညာခ်က္ မထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ စံုစမ္းေရး အစီရင္ခံစာအရ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ျခင္းဟု ရခိုင္ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းက ဆိုသည္။

ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡျဖစ္ခဲ့ေသာ မိတၳီလာၿမိဳ႕တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထုတ္ ေသနတ္တလက္ အပါအ၀င္ ပိုင္႐ွင္မဲ့ ေသနတ္ ၂ လက္ သိမ္းဆည္းရမိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျပည္ေျပး ထုိင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း သက္ဆင္နဲ႔ ထုိင္း ဒု ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး Yutthasak Sasiprapa တို႔ ေဟာင္ေကာင္မွာ တိတ္တဆိတ္ ေတြ႔ဆုံစဥ္ ေျပာဆုိခဲ့တဲ့ အသံဖုိင္ဟာ လူမႈကြန္ရက္ Facebook ကေနတဆင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့တာပါ။

ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အခြန္နဲ႔အခကို သဲကြဲေအာင္ သိဖို႔လိုမယ္။ အခြန္ဆိုတာက အမ်ားျပည္သူအက်ိဳးဌာ ႏိုင္ငံတြင္းမွာရွိတဲ့ ျပည္သူလူထုက မျဖစ္မေန ထည္႔ရတဲ့ေငြကို ေခၚတယ္။ ဒီေငြဟာ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ ျဖစ္ရမယ္

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခ်ိန္၌ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား အေပၚ အေလးေပး ေဆြးေႏြးရန္ ၿဗိတိန္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးတို႔အား ၿဗိတိန္ပါလီမန္ အမတ္မ်ားက တုိက္တြန္း ေျပာၾကားလုိက္သည္။

အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး တခုတည္းလုပ္လို႔႐ွိရင္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ NLD ဟာ စစ္တပ္နဲ႔ တြဲလုပ္တဲ့အဆင့္ ေရာက္သြားမယ္။ သို႔မဟုတ္ရင္လည္း ႀကံဖြတ္နဲ႔ တြဲလုပ္တဲ့အဆင့္ေရာက္သြားမယ္

မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးမႈေၾကာင့္ ဇူလိုင္လ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ တရားခံ ၃ ဦးကို ေထာင္ဒဏ္ ၅ ႏွစ္စီ ျပစ္ဒဏ္ ေပးလိုက္ၿပီး ျပစ္မႈ မထင္႐ွားသည့္အတြက္ ၃ ဦးကို တရားေသ လႊတ္

ျမန္မာျပည္ကို ဝင္ေရာက္လာတဲ့ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ တိုးတက္ မ်ားျပားလာတဲ့ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြား ဧည့္သည္ ေတြေၾကာင့္ ဟိုတယ္နဲ႔ အေဆာက္အဦး လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျပည့္မီဖုိ႔ အျမန္ ေဆာင္ရြက္ ေနရတဲ့ ျမင္ကြင္းတခု

ေဖာက္ခြဲေရးသမားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး၊ ေဖာက္ခြဲေရး ျပဳလုပ္လို႔ရတဲ့ ပစၥည္းေတြလည္း မေတြ႔ရပါဘူး။ ဓား ကိုင္ေဆာင္ထားတဲ့ အတြက္ လက္နက္ဥပေဒနဲ႔ ၿငိိစြန္းေနတဲ့ အတြက္ေတာ့ ဖမ္းထားပါတယ္

(ICG) အႀကီးတန္း အႀကံေပး Sidney Jones က စင္ကာပူ အေျခစိုက္ The Straits Times သတင္းစာသို႔ “JI အဖြဲ႔နဲ႔ RSO အဖြဲ႔အၾကား အဆက္အသြယ္ကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ အာဖဂန္ ျပႆနာကို ျပန္ေရာက္သြားတယ္” ဟု မွတ္ခ်က္ေပးထားသည္။

“က်ေနာ္တုိ႔နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ကို အစုိးရဘက္က လုိက္နာေဆာင္ရြက္မႈ ပ်က္ကြက္တယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္၊ အစုိးရ ဘက္ က ပ်က္ကြက္ေနတာ ဒီတႀကိမ္တည္းမဟုတ္ဘူး၊ အရင္တုန္းကလည္း ပ်က္ကြက္တာေတြ ရွိပါတယ္”

ဇန္န၀ါရီ ၁ ရက္မွ ဇူလိုင္ ၅ ရက္ေန႔အထိ ရရွိထားေသာ ကိန္းဂဏန္းမ်ားအရ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးတြင္ ျဖစ္ပြားသူ စုစုေပါင္း ၈၈၆၉ ဦးႏွင့္ ေသဆံုးသူ ၁၆ ဦး ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးဌာနစိတ္မွ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာ နီနီေအးက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။

ကုမၸဏီ ႏွစ္ခုလံုးဟာ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး အားလံုးမွာ ေတာေရာၿမိဳ႕ပါမက်န္ သိပ္သည္းဆ ေကာင္းတဲ့ ကြန္ယက္ေတြ ျဖန္႔က်က္ၿပီး ထပ္တိုးတန္ဖိုး ၀န္ေဆာင္မႈေတြကို သက္သာတဲ့ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ၀န္ေဆာင္ ေပးသြားၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးႏိုင္မယ့္လူ သိပ္မပါဘူး၊ ေဆြးေႏြးပြဲကေတာ့ လက္ရွိေတာင္ပိုင္းမွာျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ေရး အေျခအေနကို ဦးတည္ေဆြးေႏြးၾကမွာပဲ၊ ဒါေပမယ့္ ဒီေဆြးေႏြးပြဲက အဆိုးဘက္ေရာ အေကာင္းဘက္ေရာ ထူးလာမယ္လို႔ မထင္ဘူး

အႏုၾကမ္းစီး အိမ္ေပၚတက္၊ ဓားျပတိုက္မယ္ ဆိုတာလည္း ဘယ္သူမွ သတိမထားမိတဲ့အတြက္ အခုလို ျဖစ္သြားတာပါ။ တိုက္ခန္းေတြမ်ား၊ လူမ်ိဳးစံုေတာ့ သတိနဲ႔ ေနထိုင္ဖို႔ ေျပာရပါတယ္

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ားသည္ ယခုအခ်ိန္တြင္ ႀကီးစြာ သတိထား လုပ္ကိုင္ သင့္ေၾကာင္း Earth Rights International(ERI) အဖြဲ႔က သတိေပး တုိက္တြန္းလုိက္သည္။

“အႏၲရာယ္ၾကီးေသာ ေသြးကြဲမႈ”ကို ခိုင္ခိုင္မာမာျဖင့္ အေရးေပၚ မကိုင္တြယ္ခဲ့လွ်င္ “ရွိျပီးသား တင္းမာမႈမ်ားဟာ ေပါက္ကြဲထြက္လာဖို႕ လံႈ႕ေဆာ္လာႏိုင္တယ္၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ဖ်က္ဆီးပစ္လိမ့္မယ္၊ မလိုလားအပ္တဲ့ ေဒသတြင္း လက္တံု႕ျပန္မႈေတြကိုလည္း ေပၚေပါက္ေစႏိုင္တယ္”

ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးပါတီ (ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ) က ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒ သုံးသပ္ေရး ေကာ္မတီတြင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ အေရအတြက္ ၅၂ ဦး ပါ၀င္ခြင့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႀကံ့ခုိင္ေရးပါတီထံမွ သိရွိရသည္။

“ဗလီေတြကို ျပန္ဖြင့္ခြင့္ ေပးေနပါတယ္။ နယ္ေျမအေျခအေနကလည္း ေအးေဆးေနၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပါ။ ဒုကၡသည္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ကိုယ့္ေနရပ္ကို ျပန္ေနၾကပါၿပီ” ဟု ဦးတင္ေမာင္စိုးက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။

ၿမိဳ႕နယ္ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားတြင္ တရားမ၀င္ ေငြတိုးေခ်းစားမႈမ်ား မ်ားျပားလာေနၿပီး အတိုးႏႈန္း ျမင့္မားမႈေၾကာင့္ ဆင္းရဲသား ျပည္သူမ်ားမွာ အေၾကြးျပန္မဆပ္ႏုိင္ဘဲ ဒုကၡဆင္းရဲမ်ိဳးစံု ႀကံဳေတြ႕ေနရသည္။

တရားဥပေဒအရ တရားခံေတြဘက္ကေနၿပီး က်ေနာ္ ခုခံေခ်ပ ပုိင္ခြင့္ ရွိရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီတေခါက္ ႐ံုးခ်ိန္းက ေနာက္ဆုံးအဆင့္ ေရာက္ေနၿပီလို႔ သိရတယ္။ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ထုေခ်ပုိင္ခြင့္မရွိဘဲ နားေထာင္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ပဲ က်ေနာ္ ေက်နပ္ခဲ့ရတယ္။

သမုိင္း၀င္ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ ဗုဒၶဂယာ၌ လုံၿခဳံေရးတုိးျမႇင့္ခ်ထားေပးရန္ ျမန္မာရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ထုိင္းရဟန္းေတာ္မ်ား အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံစုံမွ သံဃာေတာ္ အပါး ၂၀၀ ခန္႔ ယေန႔ေန႔လယ္က ထုိင္းႏုိင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ ကုလသမဂၢ႐ုံးႏွင့္ အိႏၵိယ သံ႐ုံးေရွ႕တြင္ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆုိၾကသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံေရး ပုဒ္မ ဟု လူသိမ်ားေသာ ပုဒ္မ ၅(ည)ႏွင့္ ပုဒ္မ ၁၀ စသည့္ အေရးေပၚစီမံမႈ ဥပေဒ ပုဒ္မမ်ားကို ပယ္ဖ်က္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္းႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္မ်ားလည္း ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးရန္ အစီအစဥ္ မရွိေသးေၾကာင္း ျပည္ထဲေရး ဒု ၀န္ႀကီး ရဲခ်ဳပ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ထြန္းက ေျပာသည္။

တခ်ိဳ႕စခန္းေတြမွာ ဘဂၤါလီဆိုတဲ့ အမည္ကေန တျခားလူမ်ိဳး အမည္တခုကို ေျပာင္းၿပီး ေကာက္မွ လက္ခံမယ္ ဆိုတဲ့ ျပႆနာ ေပၚတယ္။ ေပၚတဲ့အတြက္ သိပ္ၿပီး အဆင္မေျပဘူး

“ကြန္ဒုံးေၾကာင့္ ဖမ္းတာေတာ့ မဟုတ္ေပမယ့္ လိင္တူခ်စ္သူေတြ ဆိုေတာ့ ဥပေဒနဲ႔မညီ၊ တိုင္တဲ့သူရွိရင္ေတာ့ အေရးယူမွာေပါ့။ သူတို႔ေတြကို ဖမ္းဖို႔ ႀကိဳေျပာစရာ မလိုဘူး။ အမ်ားျပည္သူ အေႏွာက္အယွက္ ျဖစ္ရင္ေတာ့ ဖမ္းမွာပဲေလ”

ရန္ကုန္တကၠသုိလ္နဲ႔ မႏၲေလးတကၠသုိလ္ အပါအ၀င္ တကၠသုိလ္မ်ားအားလုံး ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တကၠသုိလ္မ်ား အျဖစ္ မၾကာမီ ထြက္ေပၚလာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပန္ျပင္ဖြဲ႕တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မတီမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီ ဒု-ဥကၠဌ ဦးေဌးဦး တုိ႔ ၂ ဦး ပါ၀င္ လာလိမ့္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ေပမယ့္ ကာလုံ အစည္းအေဝး အျပီး ေၾကညာတဲ့ ဒီအဖြဲ႕မွာ သူတို႕မပါ၀င္လာခဲ့လို႕ အံ့အားသင့္ခဲ့ရတယ္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့သူေတြ၊ ျပည့္တန္ဆာေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ေနရတဲ့ အာဏာပုိင္ေတြဟာ ဒီဥပေဒ ေခတ္မမီေတာ့တာ၊ တျခားတိုင္းျပည္မွာ ဒီကိစၥကို ဥပေဒနဲ႔ ဘယ္လို ထိန္းခ်ဳပ္ ကိုင္တြယ္ေနတယ္၊ က်န္းမာေရး ႐ႈေထာင့္ အေနနဲ႔ ဘယ္လို ေျဖရွင္းေနတယ္ ဆိုတာကို သိၾကတယ္