ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ေရာက္ေနသည့္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသား အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ကိုျမေအးကို ၎တို႔အဖြဲ႔၏ သေဘာထားႏွင့္ ေရွ႕ဆက္မည့္ အေျခအေနမ်ား အေၾကာင္း ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ ေက်ာ္ခက ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္း ထားသည္။
က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြား အတြက္ အေထာက္ အကူျဖစ္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အုိဘားမား အႏုိင္ရတာကို က်ေနာ္ ၀မ္းသာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းျပည္ အက်ဳိးအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ အားေကာင္း လာပါတယ္။
တိုင္းရင္းသားေတြ အတူတကြ ေနႏိုင္တဲ့ ဥပေဒတရပ္ လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေျခခံဥပေဒကို ေျပာေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥဘယ္လို လုပ္ၾကမလဲ ဆိုတာကေတာ့ ေဆြးေႏြးရမွာေပါ့။ ႀကိဳတင္ ကန္႔သတ္ခ်က္မထားတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ိဳး ေတြ႔ခ်င္တယ္လို႔ ဒါေၾကာင့္ ေျပာေနရတာပါ။
လက္နက္ကိုင္ေတြ တိုက္ေနမွ မဟုတ္ဘူး။ ဘာသာတခု၊ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ တင္းမာမႈေတြ၊ မတည္ၿငိမ္မႈေတြ ရွိေနတာကလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရတယ္လို႔ မဆိုႏုိင္ဘူး။
အဲဒီအခ်ိ္န္က ဗမာေတြ အစားေကာင္းစားၿပီး သန္စြမ္းထြားႀကိဳင္း ခဲ့ၾကတယ္၊ ေနာက္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ အာဟာရ အျပည့္အ၀ မစားႏုိင္၊ တျဖည္းျဖည္း လူေကာင္ ေသးလာတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ အားကစားသမားက လာအို၊ ကေမၻာဒီးယား ေလာက္ ရွိေတာ့တယ္
အစုိးရေတြကေန ေသခ်ာကို မကုိင္တြယ္ခဲ့ဘူး။ လ၀ကမွာ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈနဲ႔ စာရင္းဇယားေတြ လိမ္တယ္၊ မွတ္ပုံတင္ လိမ္တယ္။ အဲဒါနဲ႔ ျပႆနာ စျဖစ္ခဲ့တာပဲ။
ရခိုင္ျပည္ ဘာသာေရး ပဋိပကၡ၊ ကုရ္ဘာနီ ပြဲေတာ္ ရပ္ဆိုင္းမႈ၊ OIC ရုံးကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ အစၥလာမ္ သာသနာေရးရာ ေကာင္စီ တြဲဘက္ အတြင္းေရးမႉး ဦး၀ဏၰေရႊကို ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ ဇြဲထက္က ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းထားပါသည္။
မနန္းခင္ေဇယ်ာ၏ ခရီးစဥ္၊ ၿပိဳင္ပြဲ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ ေမစစ္ပိုင္က ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္း ထားပါသည္။
ႀကံဳေတြ႔ ရတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ဆိုးဆိုးႀကီးကို ႀကံဳခဲ့ရတယ္။ ေနာက္ဆံုး ကိုယ့္ဘဝကို ကိုယ့္ဘာသာ ကိုယ္ေတာင္ ေရွ႕ဆက္ မရပ္တည္ေတာ့ ဘူးလို႔ ေတြးလိုက္ မိေသးတယ္။
သမၼတဆုိတာ ႏိုင္ငရဲ႕ အႀကီးဆံုး နံပတ္ ၁ ၀န္ထမ္းႀကီးတေယာက္ဟာ ပါတီ တခုရဲ႕ ဥကၠဌျဖစ္မွေတာ့ ႏုိင္ငံ ေရးနဲ႔ ကင္းရွင္းပါ့မလား။
အခု အခ်ိန္ကေတာ့ ေရႊ႕ေျပာင္း လူထုေတြနဲ႔ပဲ က်မတို႔ လံုးပမ္းေနရတာ ရွိသလို ေရႊ႕ေျပာင္း လူထုေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး ျပႆနာကလည္း နည္းပါးသြားတာမ်ဳိး မေတြ႔ရေသးဘူး
ေရြးေကာက္ပြဲမႏုိင္လုိ႔ မလုပ္ဘူးဆုိရင္ ပါတီမွ မဟုတ္တာပဲ။ မႏုိင္လည္း လုပ္ရမယ္၊ ႏုိင္လည္း လုပ္ရမယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္းပဲ ပါတီတုိင္းကေတာ့ ႏုိင္ခ်င္က်တာခ်ည္းပဲ။ က်ေနာ့္ အျမင္ေျပာရင္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ႏုိင္တာ ရႈံးတာက ျပည္သူက အဆုံးအျဖတ္ပဲ ကုိယ္ဘာမွ ေျပာလုိ႔မရဘူး
ေစ်းကြက္ကို ဖြင့္တဲေနရာမွာ ဖြင့္တာေတာ့ ဖြင့္ေစခ်င္ပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္ခ်ိန္ဆၿပီး ဖြင့္ေစခ်င္ပါတယ္။ ၀ုန္းဒိုင္း မဖြင့္ေစခ်င္ဘူး။ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရရွိမႈ မ်ားႏုိင္တယ္။
က်ေနာ္တို႔က အ႐ုိးစြဲေနတာက ၿပိဳင္ရမွာ သိပ္ေၾကာက္တာ။ မရဘူး ၿပိဳင္ရမယ္။ ၿပိဳင္မယ့္ Condition ေတြ က်ေနာ္ဖန္တီးေပးမယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ေငြေခ်းေပးမယ္။ နည္းပညာကို ခင္ဗ်ားဖိတ္ေခၚ။ ခင္ဗ်ားကို က်ေနာ္ ဘက္လိုက္တယ္ ဆိုတာ ရင္ထဲမွာပဲ ဘက္လိုက္လို႔ရမယ္
က်ေနာ့္ရဲ႕ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္က က်ေနာ့္ထက္ တတ္တဲ့ က်ေနာ့္ထက္ သိတဲ့ ႐ုပ္ရွင္ေလာက မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို အခု လက္ရွိျဖစ္ေနတာထက္ ပုိမုိေကာင္းမြန္တဲ့ ေလာကႀကီးတခုကုိ ဖန္တီးၿပီး သူတုိ႔ လက္ထဲကုိ ထည့္ေပးခဲ့ခ်င္ပါတယ္။
၀ိုင္းၿပီး ကူညီျခင္းအားျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း ျဖစ္ေအာင္ေတာ့ က်ေနာ္ေျပာမယ္ သူဟာ တခ်ိန္ေသာ အခါမွာ ဒီမွာရွိတဲ့ စစ္တပ္ တခုလံုးသည္ သူမကို ယံုၾကည္အားကိုးေသာ တပ္မေတာ္တခု အထိ ေရာက္ရွိလာမယ္ ဆိုတာကို က်ေနာ္ယံုတယ္
မိသားစုလိုက္ အခ်ဳပ္ခန္းေတြမွာ ဖမ္းဆီးခံရတာမ်ဳိးက လူ႔ အခြင့္ အေရး အရၾကည့္ရင္ အလြန္ဆိုးရြားပါတယ္။ တရားစီရင္ေရးမွာ အာဏာဆန္တဲ့ တရားစီရင္ေရး မျဖစ္ဖို႔ အရမ္းအေရးႀကီး လာၿပီ။
အစိုးရကလည္း ေျပာင္းလဲလာၿပီ။ သူတုိ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္လာတဲ့ေနာက္ပုိင္း အရင္ကထက္ ေတာ္ေတာ္ ေျပာဆုိ လုပ္ကိုင္လာႏုိင္ၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္ ဒီက သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ပဲ လုပ္ကိုင္သြားမယ္ ဆံုးျဖတ္ထားတယ္။
ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ ပုဒ္မ ၅ ည ေတြ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အေပၚမွာေတာ့ ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ဆက္ဆံ လာတယ္၊ ေကြ်းတာ ေမြးတာေတြ ေကာင္းလာတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ႐ိုး႐ိုး အက်ဥ္းသားေတြ အေပၚမွာေတာ့ ဆက္ဆံတာ ဆုိးတယ္
အဲေတာ့ ဒီလက္နက္ကိုင္က တသိန္းေလာက္ ရွိမယ္၊ တိုင္းရင္းသားေတြ အားလံုး ေပါင္းလိုက္ရင္ တသိန္းေလာက္ ရွိမယ္။ သူတို႔ျပန္လာၾကေတာ့မယ္။ ဒါလည္းက်ေနာ္ရဲ႕ Estimation (ခန္႔မွန္းခ်က္) မဟုတ္ဘူး
ဆိုေတာ့ အဲဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အရင္စစ္အစိုးရ လက္ထက္မွာ သူတို႔ကို ဖိႏွိပ္မူေတြ ရွိခဲ့တယ္၊ အဲဒီလုပ္ခဲ့တဲ့ ဟာေတြက အခုျပန္ၿပီးေတာ့ အတင္းျပန္ျဖည္ေနရတဲ့သေဘာလို႔ တခါတေလက်ရင္ ၀န္ႀကီး ခံစားရလား။
ကခ်င္ရဲ႕အေနအထားက Minus ကေနစတာ၊ Minus 4 (အႏုတ္ ၄) ေလာက္က စတာ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အရင္အစိုးရ လက္ထက္မွာ သူတို႔ကို BGF (နယ္ျခားေစာင့္တပ္) လုပ္ခိုင္းတယ္။ BGF ကို မေက်နပ္လို႔ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္။
ဒီတုိင္းျပည္ႀကီးကုိ ဖြံၿဖိဳးတုိးတက္ဖုိ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းဖုိ႔ စည္းလုံးညီညြတ္တဲ့ ႏုိင္ငံႀကီး တည္ေဆာက္ဖုိ႔ အားလုံးျပန္လာၿပီး ညီညီညြတ္ညြတ္ အင္တုိက္ အားတုိက္လုပ္ေဆာင္တဲ့ ႏုိင္ငံမ်ိဳးကုိ က်မတုိ႔ ျပန္ခ်င္တာ၊ ျပန္ရင္လည္း အၿပီးအပုိင္ ျပန္ခ်င္တာ။
ေျပာရမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ေခတ္ရဲ႕လႊမ္းမုိးမႈလည္း ပါတယ္။ ေနာက္တခုက ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ကလည္း ေရာ့ခ္ဂီတကုိ ႀကိဳက္တာလည္းပါတယ္။ အမ်ားစုက ေရာ့ခ္သီခ်င္းေတြကုိ အမ်ိဳးသားေတြ ဆုိတာမ်ားတယ္
ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ သင္ခန္းစာကေတာ့ ေျပာလို႔ေတာ့ရတယ္၊ ယူလို႔ေတာ့မရဘူး။ ပိုက္ဆံမွ မရွိတာ။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ရွိၿပီးသား ေတာေလးေတြ မခုတ္ေအာင္ ထိန္းဖို႔ပဲလိုတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ကို ဒီ့ထက္မပ်က္ေအာင္ေတာ့ ေသခ်ာေလး အာ႐ံုစိုက္ရေတာ့မယ္ ထင္တယ္။
ထုိင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပး ဌာန – ျမန္မာႏုိင္ငံ (HREIB) ကို တည္ေထာင္သူ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္း သည္ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ပထမဆံုးသြားေရာက္ကာ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္၌ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္
ရွမ္း တိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္(SNLD) ေခါင္းေဆာင္ ဦးခြန္ထြန္းဦး သည္ အသက္ ၆၉ ႏွစ္အရြယ္ ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး ေထာင္ ဒဏ္ ၉၃ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံထားရာမွ ၿပီးခဲ့သည့္
ဖမ္းဆီး စစ္ေဆးခ်ိန္မွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ့ ညင္းပမ္းႏွိပ္စက္ျပီး အဓမၼဝန္ခံ ထြက္ဆိုခိုင္းတယ္လို႕ လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ေတြက ဆိုပါတယ္။ အသည္းကင္ဆာ ခံစားေနရတဲ့ ကိုၿဖိဳးေ၀ေအာင္ဟာ ၃ လနီးပါးၾကာ
အဲ့ဒီကျပန္လာေတာ့ ကဗ်ာပြဲေတာ္က အေတြ႔အႀကံဳ ေလးေတြေျပာျပဖုိ႔ အေမစုနဲ႔ထပ္ေတြ႔ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီမွာ ဒီ Documentary ႐ုိက္ဖုိ႔ ထပ္ခြင့္ေတာင္းခဲ့တယ္။ အေမစုကက်ေနာ့္ကုိ ခြင့္ျပဳခဲ့တယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အေပၚ အျမင္မ်ား၊ တုိင္းရင္းသား အခြင့္အေရး ဥပေဒျပဌာန္းေရးအဆုိ အလားအလာမ်ားကို ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ လဖိုင္က ေဒၚဒြဲဘူႏွင့္ ဆက္သြယ္၍ ေမးျမန္းထားပါသည္။