ဧရာ၀တီ | Archive | အင္တာဗ်ဴး | 2
“လူထုရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳမႈနဲ႔ ဆက္သြားမယ္”

နယ္လွည့္ ေက်ာပိုးအိတ္ လုပ္တာက ပထမဆံုးေတာ့ ကရင္၊ ကယားနဲ႔ မြန္ျပည္နယ္၊ ေနာက္ ကယန္း၊ ရွမ္း၊ ပေလာင္၊ ပအို႔ဝ္နဲ႔ လားဟူ နယ္ေျမ ေတြကို ဝင္တယ္၊ အခု ကခ်င္၊ ရခိုင္ ပါလာၿပီ၊ ခ်င္းေက်ာပိုးအိတ္ အဖြဲ႔လည္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တာ ရွိတယ္။

အေမရိကန္မွာ ေအာင္ျမင္တဲ့ ျမန္မာဆူရွီ

မွန္ကန္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈကို ယံုၾကည္ ပါတယ္။ တိုးတက္ဖို႔ အၿမဲတမ္း အားထုတ္ ပါတယ္။ စားသံုးသူ တိုင္းက ဘဝ အတြက္ မိတ္ေဆြ ျဖစ္တယ္။

“အသုံးခ်ခံရတဲ့ ယမ္းပုံေပၚက မီးစ အျဖစ္မခံနုိင္ဘူး”

ႏိုင္ငံတကာက လူေတြရဲ႕ေရွ႕မွာ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခုိက္တာပဲ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါထက္ ဘာပို အေရးႀကီးလဲဆိုေတာ့ ႐ုံထဲမွာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေတာ့မယ္ ဆုိေတာ့ အဲဒါကို ၾကည့္ရမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံက အင္မတန္မွ ထိလြယ္ရွလြယ္ အေနအထား။

“မိုဘိုင္းဖုန္း အသံုးျပဳႏိုင္မႈဟာ လူ႔အခြင့္အေရးလိုပါ”

စိန္ေခၚမႈ အားလံုးကို က်ေနာ္တို႔ အေလးထားေပမယ့္၊ အေျဖ ရွာႏိုင္ခဲ့ၿပီလား ဆိုရင္ေတာ့ အေျဖ မရေသးပါဘူး၊ အေျဖ ရွိမယ္လို႔ ထင္လား ဆိုရင္ေတာ့ ရွိမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ရန္ကုန္မွာ ေနတဲ့သူ အတြက္ျဖစ္ေစ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာေနတဲ့ သူအတြက္ ျဖစ္ေစ ေကာင္းတဲ့ အရာ တခုကို သံုးစြဲႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးတာပါ

သႏိၲသုခအေရး ႏွင့္ ဦးဆန္းဆင့္ ျဖဳတ္ခံရမႈ အေပၚ ဦး၀ီရသူႏွင့္ ဦးပါေမာကၡ အျမင္

ဦးအံ့ေမာင္ရဲ႕ လွည့္ကြက္ ေတြကို ဦးဆန္းဆင့္က ဘာမွ မသိႏိုင္ဘူူး။ ရာထူးအေနအထားက ၀န္ႀကီး ျဖစ္ေနေသာ္လည္း လုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္မႈ၊ လိမ္လည္မႈေတြက ဦးအံ့ေမာင္ရဲ႕ အက်င့္ေတြကို ဦးဆန္းဆင့္က ဘယ္လိုမွ မသိႏိုင္ဘူး။

ႏိုင္ငံတကာမွာ ဆိုရင္ အားကစား လုပ္ထားတဲ့၊ ႀကံ့ခိုင္တဲ့ မိန္းမတေယာက္ရဲ႕ ပုံစံက ပိုလွတယ္၊ အဲဒီလို မိန္းကေလးေတြက အသက္ႀကီး လာတဲ့ အထိ ခႏၶာကုိယ္ အလွအပ မပ်က္စီးဘူး။ ခႏၶာကိုယ္ေပၚမွာ အဆီ မရွိေတာ့ မိန္းမငယ္ေလး အတုိင္းပဲ

“လွ်ပ္စစ္ ပိုလွ်ံလို႔ ေရာင္းရတာ မရွိေသးပါဘူး”

ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ ေမခက လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား ဝန္ႀကီး ဦးခင္ေမာင္စိုးနဲ႔ လွ်ပ္စစ္မီး လိုအပ္ခ်က္၊ ထုတ္လုပ္မႈ၊ ျဖန္႕ခ်ိေရာင္းခ်မႈ၊ အခက္အခဲ မ်ားအေၾကာင္း ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ထားပါတယ္။

ျမန္မာ အလုပ္သမားေတြ အဆင္ေျပေရး ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ သံအမတ္ႀကီး ဦး၀င္းေမာင္

က်ေနာ္တို႔ ဘက္ကေတာ့ ျပန္ပို႔ဖို႔၊ ျပန္ေခၚဖို႔၊ ျပန္သြားမယ့္လူေတြ ျပန္ပို႔ဖို႔ဆိုတာလည္း အစီအစဥ္မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလိုျဖစ္လာရင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ေတြေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ ရွိမွာ ျမန္မာ အလုပ္သမားေတြကို ပို႔စရာ မလိုပါဘူး။ ဖမ္းတာလည္း မရွိပါဘူး။

“ကိုယ့္ကုိယ္ကိုယ္ ဘယ္လို ကာကြယ္ရမလဲ ဆိုတာ လူတိုင္း သိထားသင့္ပါတယ္”

က်မဒီေန႔ သင္ေပးေနတဲ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ကာကြယ္တဲ့ နည္းစနစ္ေတြက တကယ့္ အေျခခံေတြပါ။ လူတိုင္းကို လြယ္လြယ္ ကူကူ သင္ေပးလို႔ ရပါတယ္။ ဒါေတြကို လူတိုင္းလည္း သိသင့္ပါတယ္။ ဒီနည္း စနစ္ေတြက ရွင္တို႔ အသက္ကို ကယ္ႏိုင္ပါတယ္

“ကမၻာ့ဖလားကို မသြားႏိုင္တဲ့ အတြက္ က်ေနာ္တို႔ကို ခြင့္လႊတ္ နားလည္ေပးၾကပါ”

က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ ျမတ္ႏိုးစရာ အားကစားကို ကမၻာ သိေအာင္ တကယ္ လုပ္ေနပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာမွ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ ကေလးေတြက ရွိေနဆဲ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ခြင့္လႊတ္ သည္းခံေပးဖို႔နဲ႔ ကမၻာ့ဖလား ပြဲမွာလည္း ျမန္မာေတြ ဘယ္လို ခတ္တယ္ ဆိုတာကို ျမင္ရမယ္

“ျမန္မာျပည္က အာရွမွာ အရမ္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာမယ့္ ေနရာပဲ”

အခုဆိုရင္ ဖုန္းနဲ႔ အင္တာနက္၊ ေဖ့စ္ဘုတ္ ေတြ အသံုးျပဳ လာၾကၿပီ။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ငန္း ဒီကိုဝင္လာတဲ့ အခ်က္တခ်က္က ဖုန္းအသံုးျပဳသူေတြ မ်ားလာ တာလည္း ပါတယ္။ ဘာမွ မလုပ္ ရေသးတဲ့ ေျမ႐ိုင္းေတြလည္း ရွိေနေသးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္က အာရွမွာ အရမ္းဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ လာမယ့္ ေနရာပဲ။

ျပည္သူ႔ဂုဏ္ရည္ အထူးဆုရ မခင္ႏွင္းၾကည္သာႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း

“ဒီကြန္ယက္ကို လုပ္ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ က်မတို႔ ႏုိင္ငံဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကိုလုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ က်မတို႔လည္း ပါဝင္လို႔ရတဲ့အရာေတြ ရွိတယ္ေလ။ အစိုးရလုပ္ေနတာကိုပဲ က်မတို႔ ထိုင္ေစာင့္ေနစရာမလိုဘူး”

ဘယ္လုိတံု႔ျပန္ၾကသလဲ

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရလက္ထက္မွာ ကုလသမဂၢ(UN)အဖြဲ႔အစည္းေတြ ျဖစ္တဲ့ ကမာၻ႔ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (UNICEF) ရဲ႕ ရန္ကုန္႐ံုးခန္းကို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း တဦးရဲ႕ အိမ္ကုိ တလ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၉ ေသာင္းနီးပါး ေပးၿပီး ငွားရမ္းတာ

မဟာသႏၲိသုခကုိ နမူနာယူၾကပါလို႔ မွာခ်င္တယ္

သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ကုိ ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ ဘုန္းႀကီးတို႔က ေနာက္က လိုက္လုပ္ရမယ္ေလ။ ဘုန္းႀကီးက ေရွ႕က မသြားပါဘူး။ သူတုိ႔က အာဏာရွိတယ္လုိ႔ ထင္တာကုိး။ ဘုန္းႀကီးက သူတုိ႔လုိအာဏာရွိတဲ့ ဘုန္းႀကီးမွ မဟုတ္ဘဲကုိး။

“အစုိးရက ဆူလြယ္နပ္လြယ္တဲ့့ စီမံကိန္းေတြကို ဦးစားေပးေနတာ”

ေတာင္သူ ေတြက အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္း ၀မ္းစာအတြက္ အလုပ္ေတြမရွိလုိ႔ ၿမိဳ႕ေပၚ တက္ကုန္ျပီ။ ၿမိဳ႕ေပၚ မွာလည္း အလုပ္က မရွိဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံျခားပါ ထြက္သြား ၾကတယ္။ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမွာ အဓိကက်တဲ့ စုိက္ပ်ိဳးေရး က႑ မပါပဲနဲ႔ ဘယ္လုိမွ လုပ္လုိ႔ မရဘူး။

ဗမာျပည္မွာ လာၿပီး ဒီေလာက္ တန္ဖိုး ႀကီးႀကီး ေပးငွားတယ္ ဆုိေတာ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေတြ တုိက္ဖ်က္ရမယ့္ အစား ဗမာျပည္မွာ ရွိတဲ့ ခ႐ုိနီ အရင္းရွင္ စနစ္ကိုလာၿပီး အားေပးတဲ့ သေဘာပဲ၊ ဒါဟာ UN ၊ UNICEF အဖြဲ႔ေတြမွာ ဘယ္ေလာက္ အထိ အဂတိ လိုက္စားမႈ ဘယ္ေလာက္ ႀကီးႀကီး မားမား ရွိေနတယ္ ဆုိတာကို ေဖာ္ျပတယ္။

မျဖစ္ သင့္ေပမယ့္ လံုေလာက္တဲ့ အေဆာက္ အဦ မရွိသေရြ႕ ဒီလိုဘဲ ျဖစ္အံုးမွာပဲ၊ အေဆာက္ အဦ လံုေလာက္ ရင္ေတာင္ စစ္ဗိုလ္နဲ႔ ဘိန္း ဘုရင္ေတြ လက္ထဲက လြတ္တာ မရွိဘူး၊ ကၽြန္မ အျမင္ေတာ့ အေဆာက္အဦး အႀကီး ပိုင္ရွင္ေတြ အားလံုး သူတို႔ခ်ည္းဘဲ။

“ကိုယ့္ ကံၾကမၼာကို ကိုယ္ဖန္တီးႏိုင္ရမယ္”

လူ႔အခြင့္ အေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးေရးရာ ကိစၥမ်ားကို ဆက္တိုက္ လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေနသူ ေဒၚခင္ဥမၼာကို ဧရာဝတီ အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္ ေမစစ္ပိုင္က ေတြ႕ဆံုေမးျမန္း ထားသည္။

“အမ်ားကို ကူညီတဲ့သူဟာ ပရဟိတ လုပ္တာပဲ”

ပရဟိတ ကေတာ့ ေျပာတာေတာ့ ခက္တယ္။ လူတုိင္းကေတာ့ လုပ္တာပဲ။ ကုိယ့္ ကိုယ္ကိုယ္ မသိတာေပါ့။ လူတေယာက္ကို ကူညီတာ ပရဟိတ ပဲေလ။ အဲဒီလို စိတ္ကေတာ့ အၿမဲရွိတာေပါ့။

ထိုင္းစစ္အာဏာသိမ္းမႈ ႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံေရာက္ ျမန္မာတုိ႔၏ အျမင္မ်ား

ထိုင္းက စစ္အာဏာ သိမ္းတဲ့ ဒီဘက္ ေခတ္ေတြမွာ အာဏာ သိမ္းေပမယ့္ သူတို႔က တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးကို အထိအခိုက္ မခံဘူး။ အဲဒါကေတာ့ ထိုင္းစစ္တပ္ရဲ႕ အားေကာင္းခ်က္ပဲ။ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ စစ္တပ္က အာဏာ သိမ္းရင္ အကုန္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြေရာ၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္း၊ လူမႈေရး စသျဖင့္

“လိုအပ္ခ်က္က တိုးလာတယ္၊ ေထာက္ပံ့မႈက ေနာက္က မလိုက္ႏိုင္ဘူး”

ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ သတင္းအခ်က္ အလက္ နည္းပညာ ဒုဝန္ႀကီး ဦးေသာင္းတင္က မိုဘိုင္းဖုန္းႏွင့္ အင္တာနက္ ဝန္ေဆာင္မႈတြင္ ညံ့ဖ်င္းမႈ အတြက္ ေဝဖန္ျပစ္တင္ မႈမ်ားႏွင့္ ၾကံဳေတြ႕ေန ရျခင္းအေပၚ “ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ မမွ်လို႔ ျဖစ္ရတာ”ဟု ဆိုသည္။

ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ေရး ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္၏ တပ္မေတာ္ကုိ စိန္ေခၚခ်က္အေပၚ အျမင္မ်ား

“ႏုိင္ငံေရး လုပ္ခ်င္ရင္ တပ္ထဲက ထြက္” ၊ “ တပ္မေတာ္သည္ အာဏာႏွင့္ အထူး အခြင့္အေရး မ်ားကုိ မမက္ေမာဘဲ တုိင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ဳိးကို ခ်စ္ခ်င္ အေလးထားမႈ ျပသသည့္ အေနျဖင့္ သတိၱရွိရွိ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္၍ သက္ေသျပရန္ စိန္ေခၚလုိေၾကာင္း”

“အစားအေသာက္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လံုၿခံဳမႈ ရွိရမယ္”

အစား အေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါး ကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (FDA) က တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံကေန တင္သြင္း လာမယ့္ မုန္႔ေတြကို တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ မူဆယ္ ၁၀၅ မိုင္ဂိတ္မွာ အေသးစား ဓာတ္ခြဲခန္း ဖြ႔င့္လွစ္ၿပီး တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ စိစစ္ ေဆာင္ရြက္ သြားေတာ့မယ္

“တရားမွ်တတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္ဖို႔ လုိလားတယ္”

တိုင္းရင္းသားေတြ အေနနဲ႔ စစ္ကုိ လုိလားတာ၊ စစ္တုိက္ခ်င္တာ လံုးဝ မရွိပါဘူး။ ျမန္မာ တျပည္လံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္ဖို႔ အတြက္ပဲ က်မတုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းတယ္။ ႀကိဳးစားေနတယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တန္းတူညီမွ်တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တရားမွ်တတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္ဖို႔ လုိလားတယ္

“ဒီမိုကေရစီဆိုတာ တိုင္းသူျပည္သား ေတြရဲ႕ဘဝ ျမႇင့္တင္ဖို႔ပဲ”

က်ေနာ့္ ႐ံုးေရွ႕မွာ ဆႏၵျပတာ ေတြ႕ရင္ သူတို႔ကို က်ေနာ့္ ႐ံုးခန္းထဲ ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြး ပါတယ္။ တခါတေလ က်ေတာ့ ဆႏၵျပတဲ့ ေနရာကို က်ေနာ္ တန္းသြားပါတယ္။ အခုဆိုရင္ က်ေနာ့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမကို လူေတြ လာခ်င္ၾကတယ္။

“အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ထြက္ဖို႔က ပထမပါ”

အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ထြက္ဖို႔က ပထမပါ၊ အခုဆို တိုင္းရင္းသား ဘက္က ထြက္လာၿပီ၊ အစိုးရ ဘက္ကလည္း ထြက္လာၿပီ၊ မူၾကမ္းေတြကေန စာခ်ဳပ္အျဖစ္ ထြက္လာၿပီဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ အားလံုး ဆႏၵ သေဘာထားနဲ႔ ကိုက္ညီရင္ ဘာမွ အျငင္းပြားစရာ မရွိဘူး

“လံုၿခံဳ စိတ္ခ်ရတဲ့ အဆင့္ကေတာ့ မေရာက္ေသးပါဘူး”

ေနာက္တႀကိမ္ နာဂစ္လိုမ်ိဳး အကယ္၍ လာခဲ့မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ အေသအေပ်ာက္ နည္းမွာ ေပါ့ေလ။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အေတြ႔အႀကံဳက ရွိခဲ့တာကိုး။ သို႔ေသာ္လည္း လံုၿခံဳ စိတ္ခ်ရတဲ့ အဆင့္ကေတာ့ မေရာက္ေသးပါဘူး။

“ႏုိင္ငံေရး နည္းအရ စဥ္းစားမလား၊ တုိက္ပြဲ နည္းနဲ႔ စဥ္းစားမလား”

တႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လက္ရွိ အေျခအေန ေတြကုုိ ေလ့လာ သုံးသပ္ဖုိ႔ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၂၈ ရက္ေန႔က ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ ႏွစ္ရက္ၾကာ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္အမ်ိဳးသား ညီလာခံ အေပၚ သေဘာထားအျမင္ တခ်ဴိ႕

ညီလာခံ အတြင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားေန႔ အျဖစ္ သတ္မွတ္ လိုက္ႏိုင္ၿပီး ညီလာခံ အတြင္း ေဆြေႏြး ရရွိခ်က္မ်ား အေပၚ ညီလာခံ သို႔ တက္ေရာက္ လာၾကသည့္ ရခိုင္လူမ်ဴိး တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ တခ်ဴိ႕အား ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ ျမတ္စုမြန္က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့ သည္မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

“ေစ်းကြက္ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ ဆုိတာ လြယ္ကုိ မလြယ္ပါဘူး …”

ဒါေၾကာင့္လည္း လက္ရွိ ျပည္ပ ဆန္တင္ပုိ႔မႈ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ား အသင္း ဥကၠဌ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္း တြဲဖက္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ေဒါက္တာ စုိးထြန္းကုိ ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ သစ္ေနမုိးက ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္း ထားပါတယ္။