“ေျမေစ်းေတြကို စီးပြားေရး သမားေတြက ကစားေနတယ္ဆိုရင္ အဲဒီေနရာမွာ မလုပ္ေတာ့ဘူး။ ရတဲ့ေနရာမွာပဲ လုပ္သြား ေတာ့မယ္” ဟု ဦးဆက္ေအာင္က ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
ႏွစ္ဖက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးဆဲ ကာလတြင္ ရပ္ဆိုင္းထားၿပီး လူထုအတြက္ အကာအကြယ္ေပးမည့္ ဥပေဒ တိတိက်က် ရွိမွ အေကာင္ထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း ယေန႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာသည္။
မန္ေနဂ်ာဘက္မွ ပထမဆံုး ေတာင္းဆိုမႈျဖစ္သည့္ အလုပ္သမားမ်ားအား ျပင္ပအလုပ္ခြင္မ်ားတြင္ ခိုင္းေစျခင္းမျပဳရန္ အခ်က္ကိုပင္ လက္မခံသည့္အတြက္ အဆင္မေျပခဲ့ေပ။
မႏၲေလး-မူဆယ္ ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းမွ တရားမ၀င္ ေမွာင္ခုိကုန္ပစၥည္း သယ္ယူေနျခင္းမ်ားကို ႏုိ၀င္ဘာ ၁ ရက္ေန႔မွ စတင္၍ ဖမ္းဆီး အေရးယူႏုိင္ရန္ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနက စီစဥ္ေနေၾကာင္း ေျပာသည္။
ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္သည္ လုပ္ပုိင္ခြင့္မ်ားစြာ ရွိေနေသာေၾကာင့္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈႏွင့္ မေလ်ာ္ကန္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားႏုိင္ေျခ ရွိသျဖင့္ ျပင္ဆင္ႏုိင္ရန္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က အဆုိတင္သြင္းမည္ ျဖစ္သည္။
ျပည္တြင္း ဘဏ္ေခ်းေငြ အတိုးႏႈန္း ျမင့္မားျခင္း အပါအဝင္ လုပ္ငန္း လည္ပတ္ႏိုင္ရန္ အေရးႀကီးေသာ ေရ၊ မီး၊ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး ညံ့ဖ်င္းမႈ ဒဏ္ေႀကာင့္ ေရလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူမ်ား အေနျဖင့္ အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္
၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရာက္သည့္တုိင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၀င္ေငြ အနိမ့္စား ႏုိင္ငံမ်ား စာရင္းတြင္သာ ပါ၀င္ေနဦးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမူေရး အႀကံေပး အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ဦးျမင့္က ေျပာသည္။
က်ပ္ ၁ ေထာင္ဖိုးကေန ၅ ေထာင္ဖိုးေလာက္ အထိ မွာတဲ့လူေတြ မ်ားတယ္လို႔ သူတို႔က ရွင္းျပပါတယ္။ တခါတရံ ခရီးေဝးသြားမယ့္ လူေတြဆိုရင္ ေသာင္းဖုိးနဲ႔ခ်ီၿပီး မွာယူသြားတာမ်ဳိးေတာင္ ရွိတဲ့အေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ဆားထုတ္လုပ္သူေတြ ကစၿပီးအဆင့္ဆင့္အရႈံးေပၚၿပီး တႏိုင္ငံလံုးမွာ ဆားထုတ္လုပ္သူ ဦးေရ ပ်မ္းမွ် ၂၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့အထဲက ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ၂၀၁၀ ကေနၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ၾကားမွာ ရပ္လိုက္ရပါၿပီ။
သံသယ ဝင္ကုန္တာက ေခတ္မီ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရး စနစ္ကို တည္ေဆာက္ဖို႔ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရရဲ႕ စိတ္ဆုံးျဖတ္ထားမႈနဲ႔ ဒီလိုလုပ္လို႔ အက်ိဳးရုတ္သြားမယ့္ ဩဇာေညာင္းတဲ့ အုပ္စုေတြကို လႊမ္းမိုး ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း ရွိ မရွိ ဆိုတာနဲ႔ သက္ဆိုင္ေနတာပါ
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံျခား ဘဏ္ကုိယ္စားလွယ္ ရုံးခြဲ ဖြင့္ထားရမယ္။ ေနာက္ၿပီး ျပည္တြင္း ပုဂၢလိက ဘဏ္တခုခုနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ္ဆုိရင္ ဒီမွာ ႏုိင္ငံျခားဘဏ္ေတြကုိ ဘဏ္လုပ္ငန္း လုပ္ခြင့္ေပးဖို႔ရွိတယ္။
“ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္ကို တရား၀င္ ေစ်းကြက္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္သင့္တယ္၊ ေမွာင္ခိုေတြကို သက္ဆိုင္ရာေတြက လိုင္စင္ ထုတ္ေပးရင္ေတာ့ တရား၀င္ ေငြေစ်းကြက္ ျဖစ္တာေပါ့။ သူတို႔ ဘက္ကလည္း ခိုးၿပီးလုပ္မယ့္အစား အခြန္ေဆာင္ၿပီး တရား၀င္ လုပ္သင့္တယ္”
ဂ်ပန္ရဲ့ မဟာဗ်ဴဟာက အစိုးရရဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ စက္မႉလုပ္ငန္း ဝန္ၾကီးဌာနနဲ႕ ဂ်ပန္မွာ အၾကီးဆုံး ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းၾကီးေတြ ပူးေပါင္းျပီး အလုံးအရင္းနဲ႕ ျမန္မာျပည္မွာ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ေရးျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ ဆန္မ်ားကုိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္က လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဆန္ဝယ္ယူသည့္ တျခားႏိုင္ငံမ်ားထက္ ေစ်းႏႈန္းပိုေပးကာ မူဆယ္ နယ္စပ္မွတဆင့္ အမ်ားဆုံး ၀ယ္ယူလ်က္ ရွိေနသည္။
“ပက္စီနဲ႔ ကုိကာကိုလာ ျပန္၀င္လာေတာ့ အခ်ိဳရည္ ေစ်းကြက္မွာ ျပည္တြင္းက ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမွ မယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ဘူး။ ျပည္တြင္းအခ်ိဳရည္ လုပ္ငန္းေတြ ဆက္ရွင္သန္ဖို႔က ဉာဏ္အား၊ ေငြအား၊ လူအားနဲ႔ ရင္ဆိုင္ဖို႔ပဲ ရွိေတာ့တယ္”
“ေလာေလာဆယ္ ဒီမွာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးေစမႈနဲ႔ေတာ့ တရားစြဲလို႔ မရႏုိင္ေသးဘူး။ ေဒသခံရြာသားေတြ အေနနဲ႔ အတင္းအက်ပ္ ေျပာင္းေရႊ႕ခိုင္းတာ အေပၚမွာေတာ့ တရားစြဲလို႔ ရႏုိင္ေပမယ့္ ခုိင္လို႔ဖို႔လိုတယ္”
ရတနာႏွင့္ ရဲတံခြန္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းႀကီးႏွစ္ခုမွ ၿပီးခဲ့သည့္ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ၆ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း အျမတ္၀င္ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၆.၆ ဘီလီယံေက်ာ္ ရရိွခဲ့ေၾကာင္း စြမ္းအင္ ၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္သည့္ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။
“ဒီက႑ ဖြင့္ေပးလုုိက္ၿပီဆိုုတာနဲ႔ အလားအလာေကာင္းေတြက အႀကီးႀကီးပဲ။ အက်ိဳးစီးပြားေတြ အမ်ားႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာ ဒါမ်ိဳးေစ်းကြက္ေတြ သိပ္မ်ားမ်ားစားစား မရိွေတာ့ဘူး”
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ျမစ္ေတြကေနတဆင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္ႏိုင္တဲ့ အလားအလာက ၁၀၀၀၀၀ မီဂါဝပ္ေက်ာ္ရွိၿပီး စုစုေပါင္း ၄၆၁၀၁ မီဂါဝပ္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ စီမံကိန္းအႀကီးစား ၉၂ ခုကိုလည္း ေတြ႔ထားၿပီး ျဖစ္တယ္လို႔ ADB အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။
“ေတာမွာဆိုေတာ့ သူတို႔အတြက္ မလံုၿခံဳဘူးေလ။ ေတာသူေဌးေတြက ၿမိဳ႕ကိုတက္လာၿပီး အိမ္ဝယ္တယ္။ မဝယ္ႏုိင္တဲ့ လူေတြက်ျပန္ေတာ့လည္း အိမ္ငွားၿပီး ၿမိဳ႕ေပၚမွာ လာေနၾကတယ္”
“SME အတြက္ အတိုးႏႈန္း သက္သာမွ SME ဖြ႔ံၿဖိဳးမယ္။ ဒီဘက္ကို ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္ အျဖစ္ ထားဖို႔ စဥ္းစားေနတယ္။ Policy Bank တခုအေနနဲ႔ SME ေတြအတြက္ ရပ္တည္ဖို႔၊ အတိုးႏႈန္း သက္သက္သာသာနဲ႔ ေငြေခ်းႏုိင္မယ့္ ဘဏ္မ်ိဳးေပါ့”
အေမရိကန္အစုိးရက ခြင့္ျပဳရန္ အလားအလာရွိေနခ်ိန္တြင္ EUကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ေပၚ ေနသည့္ အေျပာင္းအလဲမ်ားကုိ အသိအမွတ္ျပဳသည့္ အေနျဖင့္ စစ္လက္နက္ ပစၥည္းမ်ားမွ လြဲ၍
တခ်ိန္တည္းမွာ အေမရိကားကို ဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္လာမယ့္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ထဲမွာ ထိပ္တန္း စီးပြားေရး သမားေတြ၊ စီးပြားေရး အႀကံေပးေတြပါၿပီး အေမရိကန္ အစိုးရနဲ႔ ကြန္ဂရက္ကို စြဲေဆာင္ဖို႔ အႀကီးအက်ယ္ ျပင္ဆင္ေနတယ္
“အရင္အစိုးရကေတာ့ ေငြမ်ားမ်ားရဖို႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ကို ျမန္ႏိုင္သမွ် အျမန္ဆံုး ထုတ္ေရာင္းခ်င္ခဲ့တာ။ အခုအစိုးရ သစ္မွာေတာ့ အဲ့ဒီထက္ ပိုအေရးႀကီးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြရွိတယ္”
“က်ေနာ္တို႔အတြက္ လတ္တေလာ Industry မူဝါဒကေတာ့ SME ပဲ၊ ထြက္ေပါက္ကလည္း SME ပဲ၊ လူေတြအမ်ားႀကီး အလုပ္ရ မယ္၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးမႈေပါ့၊ က်ေနာ္ထင္တယ္”
“ဥပေဒနဲ႔ အတိအက် ျပ႒ာန္းကာကြယ္ထားတဲ့ အေဆာက္အံုေတြ၊ လက္ရွိ တရားစီရင္ေရးမွာ အသံုးျပဳေနတဲ့ အေဆာင္အအံုေတြကို ၿမိဳ႕စြန္ၿမိဳ႕ဖ်ားကို ပို႔ပစ္ၿပီး ဒီ႐ံုးေတြကို ဟိုတယ္ဖြင့္တယ္ဆိုတာ ဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တာပဲ”
ဤလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကုိင္မည့္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ားသည္ အမ်ားဆုံးမတည္ရင္းႏွီးေငြ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းထည့္၀င္ရန္ အဆုိျပဳႏုိင္ၿပီး တုိးခ်ဲ႕ရင္းႏွီးလုိပါက ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ႏွင့္ ညိွႏႈိင္းကာ
“အာမခံ ႀကီးၾကပ္ေရး လုပ္ငန္းအဖြဲ႔ အေနျဖင့္ တင္ျပလာတဲ့ ေလွ်ာက္လႊာေတြကို ဥပေဒႏွင့္ နည္းဥပေဒေတြအရ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ၈ ခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈရိွ မရိွ စိစစ္ၿပီးေတာ့ ဒီကုမၸဏီ ၁၂ ခုကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္”
“ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံဖို႔ လာသူေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ဆီ မလာခင္ ေဒသတြင္းက အျခား ႏိုင္ငံေတြကို ၾကည့္မွာပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆီကို လာလုပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြ ထဲမွာလည္း ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေတြ ပါေကာင္းပါမယ္”
” ေရွ႕ေနာက္ မညီဘဲ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းေတြကို ေျဗာင္ကာကြယ္ေပးျပီး ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို ျမႇဴစြယ္မယ္႕ ဥပေဒဟာ တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႕ကို ေမာင္းထုတ္လိမ့္မယ္”
