ဧရာ၀တီ | Covering Burma and Southeast Asia
(႐ုပ္/သံ)
ေလာက္ကိုင္ေဒသ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား စုံစမ္းစစ္ေဆးမည္

အခ်က္အလက္နဲ႔ တိုင္ၾကားလာတယ္။ ေနာက္ၿပီး စစ္ေဆးဖို႔ လံုၿခံဳေရး အေျခအေန ေပးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရွိတယ္

ကုိးကန္႔ အေရးတြင္ “၀” တပ္ဖြဲ႕ ပါ၀င္မႈ မရွိေၾကာင္း သမၼတ ထံစာပို႔

ကုိးကန္႔ တိုက္ပြဲမ်ားတြင္ ပါ၀င္ကူညီေနသည္ ဆုိေသာ တပ္မေတာ္၏ စြပ္စြဲခ်က္သည္ မမွန္ကန္ေၾကာင္း ၀ ျပည္ ေသြးစည္း ညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ (UWSA) အဖြဲ႔က ျငင္းဆုိသည့္ စာကုိ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ထံသို႔ ေပးပို႔ေၾကာင္း သတင္းရသည္။

ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး အသံုးစရိတ္ နည္းပါးဆဲဟု လႊတ္ေတာ္တြင္ ေ၀ဖန္

ဘတ္ဂ်က္က ကိန္းဂဏန္းအားျဖင့္ေတာ့ တိုးေနတယ္။ အရင္က ပညာေရးကို ပိုက္ဆံ ၁၀၀ ရွိရင္ ၂ က်ပ္ သံုးတယ္။ အခု ပိုက္ဆံ ၂၀၀ မွာ ၃ က်ပ္ သံုးလာတယ္။ ၃ က်ပ္ဆိုေပမယ့္ အရင္ကထက္ တက်ပ္ ေလ်ာ့သြားၿပီ။ ကာကြယ္ေရး၊ လယ္ဆည္နဲ႔ စက္မႈတို႔ေအာက္မွာ ပညာေရးက ရွိေနတုန္းပဲ

လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈတြင္ အဓိကေနရာမွ ပါ၀င္ခဲ့သူ ႏုိင္ငံေရးသမားႀကီး သခင္တင္ျမ ကြယ္လြန္

ႏုိင္ငံေရးတြင္ အဂၤလိပ္ေခတ္ တုိ႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးမွ အစျပဳကာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမုိကေရစီ အေရးေတာ္ပုံတုိင္ေအာင္ အဖြဲ႔အစည္းေပါင္းစုံတြင္ ေခါင္းေဆာင္ေနရာမွ ပါ၀င္ဖူးခဲ့သူျဖစ္သည္။

အက္ဒမန္ ကြ်န္းျပန္တို႔၏ ခါးသီးေန႔ရက္မ်ား

ျမန္မာေရလုပ္သားမ်ားကို အိႏိၵယအစိုးရက အနည္းဆံုး ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္မွ အမ်ားဆံုး ၉ ႏွစ္ အထိ ခ်မွတ္အျပစ္ေပးခဲ့ၿပီး အက္ဒမန္ႏွင့္ နီကိုဘာကြ်န္း ပို႔ဘလဲယား ၿမိဳ႕ရွိ အက်ဥ္းေထာင္တြင္ အက်ဥ္းခ်ထားခဲ့သည္။

ဘူဇြာဗိုက္၊ ဘီယာဗိုက္

တကယ္တမ္း အစားအေသာက္ ခံုမင္သူေတြကိုယ္တိုင္ပဲ စားခ်င္ေသာက္ခ်င္ အာသာငန္းငန္း ျဖစ္တတ္ၾကေပမယ့္ ဗိုက္ေတာ့ မရႊဲခ်င္ၾကပါဘူး။ ဗိုက္ရႊဲတယ္ ဆိုတာက အဆီေတြ လာစုေနလို႔ပါပဲ။ အဲဒီ ဗိုက္ရႊဲတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိခ်င္ တာေလးေတြ ရွိေနၾကမယ္ထင္ပါတယ္။

“ဗိုလ္ႀကီးေအာင္ေက်ာ္ ျမင့္ က်သြားတယ္”ဆိုၿပီး အသိတေယာက္ဆီက ဖုန္းဝင္လာခဲ့တယ္လို႔ ဦးထြန္းလြင္က ရွင္းျပတယ္။ သား ဘယ္လိုဘယ္ပံု က်ဆံုးသြားတယ္ဆိုတဲ့ ဇာတ္လမ္း အေသးစိတ္ကို ဦးထြန္းလြင္နဲ႔ ေဒၚသန္းသန္းထြန္း တို႔ကို ရွင္းျပမယ့္သူ တေယာက္မွ မရွိေသးပါဘူး။

ပဋိပကၡၾကားထဲက သတင္းေထာက္

တိုက္ခိုက္ခံရေတာ့ ကိုယ္တဦး တေယာက္အတြက္ အရင္ဆံုး လံုၿခံဳေအာင္လုပ္ရ တယ္။ က်င္းရွိရင္ က်င္း၊ ေျမာင္းရွိရင္ ေျမာင္းထဲမွာ သြားဝပ္ေနလိုက္တယ္။ ဝပ္ၿပီးေတာ့ အပစ္ခံေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာ အေျခအေန တခ်က္ၾကည့္တယ္။ နည္း နည္းေလး ေသနတ္သံ စဲသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ဓာတ္ပံု ထ႐ိုက္လိုက္တယ္။

“English Vinglish” ရုပ္ရွင္ကရတဲ့ မိခင္ဘာသာ အေျချပဳပညာေရး အေတြး

မိခင္စာေပ ဗဟိုျပဳ သင္ၾကားေရးဆိုတာနဲ႔ အမ်ားစုက အထူးသျဖင့္ ပညာတတ္ အသိုင္းအဝန္းက အာဏာရွင္ႀကီး ဦးေနဝင္း ရုိက္ခ်ဳိးခဲ့လို႔ အခုအခ်ိန္အထိ ျပန္လည္နလံမထူႏုိင္တဲ့ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရးစနစ္ကို ေျပးၿပီးျမင္ၾကပါတယ္

အဆင့္မီ သုေတသန စစ္တမ္းမ်ားကေန ေငြရွာပါ

ကိုၿဖိဳးသည္ သူတို႔အုပ္စု ေကာက္ယူထားေသာ စစ္တမ္းတခုအတြက္ ျမန္မာေငြ သိန္းႏွစ္ဆယ္နီးပါး (ေဒၚလာႏွစ္ေထာင္)ေပးကာ ဝယ္ယူအသံုးျပဳေနေသာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ကုမၸဏီႀကီးမ်ား အေျမာက္အျမားရွိသည္ကို သိလိုက္ရသည္႔အခါ အံ့ဩမွင္တက္မိသြားသည္။

ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ အဆိုးေက်ာ့ သံသရာ

စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္ က်င့္သုံးခဲ့ေသာ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွိမ္နင္းမႈဟူသည္ မေအာင္ျမင္ေသာ ေလလုံးထြားမႈမွ်သက္သက္ ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရလက္ထက္ တေလ်ာက္ႏွင့္ ယခု သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္အထိ ဘိန္းစိုက္ပ်ိဳး ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ထြက္ရွိမႈမ်ား ျမင့္တက္လာေနျခင္းကို ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္သည္။

သမိုင္းသစ္ကို ထုဆစ္ေနၾကတဲ့ ေနာက္ဆံုး မ်ိဳးဆက္

Globalization နဲ႔ ေဈးကြက္ စီးပြားေရး ေတြၾကား၊ အုပ္စုလိုက္ျဖစ္ေစ၊ တဦးခ်င္းအရ ျဖစ္ေစ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ ျပင္းထန္လာတဲ့ ယေန႔ အခ်ိန္မွာ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ လူမႈေရး အေျပာင္းအလဲအေပၚ လူငယ္ေတြရဲ႕ ပါဝင္လာ မႈကို အားရ ေက်နပ္ဖြယ္ ေတြ႕ျမင္ ေနရပါတယ္။

“အစိုးရကို အျပည့္အဝ မယံုႏိုင္ေသးပါဘူး”

အခုလက္ရွိ အေျခအေနမွာကေတာ့ အစိုးရကလည္း က်ေနာ္တို႔ကို မယံုဘူး။ က်ေနာ္တို႔လည္း အစိုးရကို အျပည့္အဝ မယံုႏိုင္ေသးပါဘူး။ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈဆိုတာ မရွိေသးဘူး။ မယံုၾကည္ၾကဘူးဆိုၿပီး တေယာက္တေနရာမွာ ေနျပန္ရင္လည္း အလုပ္က မျဖစ္ဘူး။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းရန္ သူတို႔ ေတာင္းဆိုသည္

က်ိဳက္ကၠဆံကြင္းဆိုရင္ ဟိုး ဆိုရွယ္လစ္ အစိုးရ လက္ထက္ကတည္းက၊ ဆိုရွယ္လစ္ ေခတ္ ကုန္ပိုင္းေလာက္မွာ တခ်ိဳ႕လူေတြက အစိုးရဆီမွာ ဒီက်ိဳကၠဆံကြင္းႀကီးကို ေတာင္းခဲ့ၾကတယ္။ ဆိုရွယ္ လစ္အစိုးရက မေပးခဲ့ဘူး။ ဒီအစိုးရထက္ အေျမာ္ အျမင္ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။

“ဒီႏိုင္ငံမွာ အခြန္ခြဲေဝတဲ့စနစ္ မရွိေသးဘူး”

အခုအခ်ိန္အထိ အေကာက္ခြန္ေတြ အားလံုး ေနျပည္ေတာ္ကို သြားတယ္။ ရခိုင္ဘက္ တနသၤာရီဘက္က ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Redistribution Policy မရွိတဲ့အတြက္ လူေတြ မေက်နပ္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။ ေဒသမွာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေတြ သိပ္မရွိပါဘူး။

“ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ အေပၚ အလံုးစံု စိတ္၀င္စားမႈေတြ ရွိတယ္”

လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနေသးတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲက ဒါကို မၿပီးေျမာက္ေစႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္ ေလာက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္လက္ခံမႈက ႏိုင္ငံတကာ ယံုၾကည္မႈ ပိုမိုရရွိလာေအာင္ တည္ေဆာက္ရာမွာ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။

စင္ကာပူဆီးဂိမ္းတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ စရိတ္ျဖင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အားကစား ၁၇ မ်ဳိးကို သံုးသပ္ျခင္း

မည္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ဖူဆယ္ေဘာလံုးကုိ ဦးစားေပးစာရင္းထဲ ထည့္သြင္းထားသည္ကုိ သက္ဆုိင္သူမ်ားသာ သိၾကေပ လိမ့္မည္။ ေနျပည္ေတာ္ ဆီးဂိမ္းတြင္မူ ဖူဆယ္အမ်ဳိးသား အသင္းေရာ၊ အမ်ဳိးသမီး အသင္းပါ ဆုတံဆိပ္ မရၾကပါ။ စင္ကာပူတြင္လည္း ေရႊတံဆိပ္ မဆုိထားဘိ၊ ေၾကးတံဆိပ္ပင္ မရႏုိင္ပါ။

စင္ကာပူ ဆီးဂိမ္းတြင္ ယွဥ္ၿပဳိင္မည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ေသခ်ာစဥ္းစားသင့္ၿပီ

ယင္းသို႔ ကိုယ့္စရိတ္ႏွင့္ကိုယ္ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေစျခင္းသည္ အားကစားသမားတို႔၏စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ရင့္က်က္မႈကို ပ်က္ျပား ေစႏိုင္သည္။ တဖန္ ျမန္မာအလံပါသည့္ အားကစား ၀တ္စံုျဖင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမည္ ျဖစ္၍ ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့လွ်င္ ျမန္မာ အသင္း၊ ျမန္မာအားကစား သမားမ်ား ႐ံႈးသည္ ဟုပင္ မွတ္တမ္း၀င္မည္ ျဖစ္သည္။

ကြ်န္းဆြယ္၊ ဆီးဂိမ္းႏွင့္ ျမန္မာအားကစား

ျပည္ပတြင္ က်င္းပသည့္ ဆီးဂိမ္းမ်ားတြင္ ေရႊတံဆိပ္ ၃၀ ျပည့္ေအာင္ မရခဲ့ဖူးေသးပါ။ ႏိုင္ငံအလိုက္ ရပ္တည္မႈတြင္လည္း ၁၉၇၉ ဂ်ာကာတာ ဆီးဂိမ္းတြင္ တတိယအဆင့္ ရရွိမႈမွာ အျမင့္ဆုံး ျဖစ္သည္။

အားကစား စိတ္ဓာတ္ေကာင္းျဖင့္ အားကစားဂုဏ္ကို ျမွင့္တင္ပါ

“မျဖစ္ႏုိင္တာ၊ ဒီေလာက္ ေကာင္းတဲ့ စံခ်ိန္ တခါမွ မရခဲ့ဖူး ပါဘူး။ တခုခု မွားေနၿပီ ထင္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။ က်ေနာ္က မွားမွား မွန္မွန္ ဆုရတာပဲဗ်ာ ယူရမယ္ဟု ေျပာမိပါသည္။ “ကိုယ္မွ မရထိုက္တဲ့ဆု မယူခ်င္ပါဘူး” ဟု ဂေရစီကားက က်ေနာ္အား ျပန္ေျပာသည္။

မေလးရွားဆီအုန္းကုမၸဏီ MSPP လုပ္ကြက္ ဆက္လက္ မတုိးခ်ဲ႕ရန္ ေဒသခံမ်ား လုိလား

ကုမၸဏီ၀င္လာကတည္းက ရြာသားေတြကုိ ေဆြးေႏြးတာ မရွိဘူး။ လုပ္ကြက္ဧရိယာမွာ ေဘာစႏြင္းတရြာတည္း ပါေနတယ္ဆုိေပမယ့္ တျခားရြာေတြက ဥယ်ာဥ္ၿခံေျမေတြ ပါသြားတာ

ေခတ္စားလာတဲ့ ဆိုလာ ေကာင္းသလား၊ ဆိုးသလား

ေက်းရြာေတြမွာ အားလံုး စုေပါင္းၿပီး ဆိုလာျပားေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ဆင္တဲ့စနစ္နဲ႔ ေပးတာေပါ့။ Mini Grid သေဘာမ်ိဳးပဲ။ အဲ့ဒီ Mini Grid ေတြကိုလည္း စဖို႔လုပ္ေနၾကၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဒါကို တရပ္ကြက္လံုး၊ တရြာလံုးအတြက္ ဘယ္သူက ဦးေဆာင္မလဲ၊ ဘယ္သူက ထိန္းသိမ္းမလဲ။

ဟိုတယ္ဇုန္မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ ေျမယာသိမ္းယူမႈမ်ား ရွိေန

ျပည္တြင္း ဟိုတယ္ဇုန္ စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ လုပ္ငန္းေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ ေဒသခံမ်ား၏ သေဘာတူညီခ်က္မရွိဘဲ ေျမယာ သိမ္းယူမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း ျမန္မာ့ စီးပြားေရးက႑ တာ၀န္ယူမႈရွိေရး အေထာက္အကူျပဳဌာန(MCRB)က ေျပာသည္။

ရန္ကုန္ဘူတာႀကီး ဘက္စံုဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းအတြက္ ကုမၸဏီ ၂ ခု ပဏာမေရြးခ်ယ္ထား

သို႔ေသာ္ ေရြးခ်ယ္ထားသည့္ ကုမၸဏီ၏အမည္ႏွင့္ တင္ဒါ ေအာင္ျမင္သည့္ ကုမၸဏီသည္ ၂ ခု သို႔မဟုတ္ ၁ ခု ျဖစ္မည္ကိုမူ ထိုေကာ္ မတီက ရွင္းလင္းစြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္း မျပဳေပ။